Wie "goeroe” zegt, zeker als het over sektes gaat, denkt mogelijk aan een langharige charismatische leider in een wit kleed. Maar steeds vaker is het een persoonlijke mentor die jouw avatar naar zijn kerk lokt in de metaverse. “De invloed van artificiële intelligentie op spiritualiteit en religiositeit baart ons zorgen”, aldus het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties (IACSSO).

­

Na de Orde van de Zonnetempel in de jaren ‘80 en ‘90, en later Scientology bijvoorbeeld, hoorden we niet bijster veel meer van grote, bezwerende sektes in eigen land. Toch waren en zijn ze er wel degelijk. Sinds de coronacrisis is de pseudowetenschap in opmars, en ook bewegingen die de “heilige vrouwelijkheid” centraal stellen doen het goed. Eén trend valt extra op: de virtuele sektes...

­

Voor deze aflevering trekken we naar Kerstine Vanderput, hoofd van het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties (IACSSO). Daar hebben ze de grootste verzameling van literatuur over sektarische organisaties en bewegingen, al is het tegenwoordig vooral online te doen. De snelle ontwikkeling van artificiële intelligentie (AI) heeft ertoe geleid dat (nieuwe) kerken in augmented reality, virtual reality of immersive rooms volgelingen zoeken, afhankelijk maken en niet zelden ook geld aftroggelen. De avatars die in de metaverse naar een kerk gaan, zijn al lag niet meer op één hand te tellen.

­

“De manipulatie van een kwetsbaar persoon gaat veel sneller door AI”, waarschuwt Vanderput. Volgens haar zijn we er ons als samenleving te weinig bewust van hoe ver het kan gaan. Het IACSSO trekt dan ook aan de alarmbel: er is dringend meer onderzoek nodig naar de band tussen AI en spiritualiteit, en liefst van al op Europees niveau.

­

CREDITS

­

Gast Kerstine Vanderput (IACSSO) | Presentatie Marjan Justaert | (Eind)redactie Illa De Preter, Gijs op ‘t Roodt, Marjan Justaert | Audioproductie Benjamin Hertoghs | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld