De Universiteit van Nederland Podcast

Waar denk jij aan bij een goede leider? Je baas, de aanvoerder van je sportteam of degene die altijd het voortouw neemt in je vriendengroep? Grote kans dat deze persoon makkelijk en vooral veel praat. We kiezen namelijk leiders vaker op basis van hoe praatgraag iemand is, in plaats van op kwaliteit. Waarom dat niet altijd even slim is - en jouw baas soms beter stil kan zijn - hoor je van Lars Tummers van de Universiteit Utrecht. Meer lezen over het onderzoek naar leiders --> https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1048984320300369 En wil je meer lezen van Lars --> https://substack.com/@larstummers/p-193048671 Aflevering 'Hoe word jij een goede leider?' --> https://open.spotify.com/episode/4rjXjCH3IGhyhBibknJfNk?si=ef2d5fc0026543c5

Je hebt het flink warm, bent een beetje misselijk en zwalkt wat tijdens het hardlopen; tekenen van een zware work-out, of is er toch wat meer aan de hand? Bij hardloopevenementen komt het regelmatig voor dat lopers met deze klachten met spoed naar het ziekenhuis moeten en in de ernstigste gevallen komen te overlijden. Er is sprake van een hitteberoerte, een levensgevaarlijke toestand die ondanks de naam niet alleen bij hitte voorkomt. Hoe dat zit en wat je kunt doen, vertelt thermofysioloog Coen Bongers van het Radboudumc in deze aflevering. 00:00 Een hitteberoerte kan iedereen overkomen 01:05 Pil om de interne temperatuur te meten 01:52 Wat gebeurt er bij een stijgende temperatuur? 02:50 Waarom word je warm bij inspanning? 03:45 Wat zegt een stijgende temperatuur? 04:05 Hoe werkt warmte-afgifte? 04:45 Waarom koel je af door zweten? 05:38 Hoe raak je nog meer warmte kwijt? 06:26 Wat zegt een stabiele temperatuur? 06:52 Hitteberoerte alleen bij hitte? 07:50 Hitteberoerte bij fitte mensen? 08:50 Een hitteberoerte herkennen 10:42 Hitteberoerte voorkomen bij evenementen 11:30 Koelen is het sleutelwoord 12:43 Hardlopen is gezond!

'Duurzaam', 'klimaatneutraal' of 'goed voor de planeet': bedrijven gebruiken steeds vaker groene claims... en 42% daarvan is misleidend of onvoldoende onderbouwd. Dit heet greenwashing. Het is verboden, maar bedrijven weten de regels soms slim te omzeilen. Vanaf september 2026 worden de regels strenger. Gaat dat echt verschil maken? In deze aflevering hoor je klimaatadvocaat en onderzoeker Sjoerd Lopik van de Universiteit Leiden over waarom greenwashing nog zo vaak voorkomt, waar de juridische grenzen liggen en of de nieuwe wet daar verandering in kan brengen. De EU-richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition (ECGT): https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/825/oj?locale=nl Onderzoek Sjoerd: https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/sjoerd-lopik/publicaties#tab-1

Zitten er echt stukjes poep in je neus als je poep ruikt? Technisch natuurkundige Sissi de Beer van de Universiteit Twente laat zien wat er écht gebeurt als je iets ruikt. Je ontdekt hoe jouw neus in een fractie van een seconde duizenden geuren herkent én waarom wetenschappers proberen een elektronische neus te bouwen die straks misschien levens kan redden. 0:00 Wat zit er in je neus als je poep ruikt? 0:28 Hoe snel kunnen we een geur herkennen? 1:02 Hoe werkt je neus? 1:17 Waarom ruikt parfum lekker? 1:36 Welke rol speelt temperatuur bij het ruiken van een geur? 2:01 Zitten er stukjes poep in je neus, als je het ruikt? 2:30 Hoe herken je een geur? 2:59 Hoe werken receptoren? 3:43 Hoeveel soorten geurreceptoren heeft een mens? 3:54 Hoeveel geuren kunnen we herkennen? 4:29 Waarom moet je een geur eerst leren kennen? 4:59 Waarom willen we een elektrische neus bouwen? 5:26 Hoe werkt een elektronische neus? 6:02 Wat zijn nanohaartjes? 7:02 Wat kun je met een elektronische neus?

De meeste Nederlanders willen graag kinderen. Toch worden er steeds minder kinderen geboren. Hoe kan dat? En wat betekent dat voor onze samenleving én voor de mensen die hun kinderwens niet kunnen waarmaken? Bijzonder hoogleraar demografie Ruben van Gaalen bij het UMCG aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Demografie legt uit welke prijs we daarvoor betalen. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

Ben jij iemand die razendsnel knopen doorhakt, of heb je regelmatig last van keuzestress? Keuzes maken doen we allemaal, maar wat gebeurt er eigenlijk in je brein op het moment dat je een beslissing neemt? En waarom kan de een het beter dan de ander?  Hersenonderzoeker Anne Urai (Universiteit Leiden) onderzoekt hoe verschillende hersengebieden samenwerken om tot een keuze te komen. Groepen hersencellen verzamelen bewijs voor verschillende opties, totdat één keuze de overhand krijgt. Wist je dat je vervolgens aan de grootte van je pupillen kunt zien hoe onzeker iemand is over een beslissing? Voor de echte twijfelaars deelt Anne ook nog praktische tips om makkelijker knopen door te hakken en met meer vertrouwen achter je keuze te staan. Voor haar onderzoek ontving Anne Urai de Heineken Young Scientists Award for Social Sciences. 00:00 Kan jij goed kiezen?  00:56 Wat gebeurt er in je hersenen als je een keuze maakt? 02:54 Hoe snel je brein een keuze maakt verschilt per persoon 03:58 Keuzes maken onder tijdsdruk 04:30 Mensen die ouder zijn, doen langer over keuzes  05:38 Keuze herhalen vs wisselen  07:10 Hoe maak je een moeilijke keuze? 07:31 Het stappenplan voor het maken van een keuze!  09:45: https://www.leidenpsychologyblog.nl/articles/how-to-make-big-decisions 10:04 Wanneer gebruik je een keuzematrix?

China groeit, de Verenigde Staten zetten handelsmuren op en Europa lijkt achterop te raken. Maar klopt dat beeld wel? Wat maakt Europa aantrekkelijk voor bedrijven en talent? En waarom ligt onze grootste kracht misschien niet in wat we maken, maar in hoe we samenwerken? Hoogleraar internationale economie Harry Garretsen van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar leiderschap en duurzaamheid aan de universiteit van Aarhus in Denemarken geeft antwoord. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

Het internet is kwetsbaarder dan je misschien denkt; één programmeur liet al een keer een deel van het internet crashen, waar giganten als Netflix en Spotify last van hadden. In deze aflevering laat softwareonderzoeker Ayushi Rastogi (Rijksuniversiteit Groningen) je de wereld zien achter de apps en websites die jij elke dag gebruikt. Daar wordt namelijk wereldwijd aan gebouwd en gaat niet alleen over techniek, maar vooral ook over menselijk vertrouwen.  Dat maakt het internet krachtig, maar is ook haar zwakte. Ayushi onderzoekt hoe we dat internet in de toekomst betrouwbaar en eerlijk voor iedereen houden. Want in een tijd waarin AI razendsnel nieuwe code genereert, maar ook onvoorspelbare fouten maakt, is dat één van de belangrijke vragen van deze tijd.  Voor haar onderzoek ontving Ayushi Rastogi de Heineken Young Scientists Award for Natural Sciences. Omdat veel wetenschappers die in Nederland werken Engels spreken, maar we hun onderzoek ook willen laten zien, hebben we voor het eerst in lange tijd een aflevering die deels in het Engels is. Voor wie toch liever in het Nederlands luistert, is dit de link naar de nagesynchroniseerde versie op YouTube: https://youtu.be/G1W-at8UFns. 0:00 Kan één iemand het hele internet laten crashen? 0:54 Wat is het internet? 1:19 Hoe werkt programmeertaal? 1:46 Wie werkt er aan het internet? 1:53 Hoe werkt open source software? 2:26 Wat gebeurt er als een programmeur bepaalde codes weghaalt? 3:48 Kunnen programmeurs niet elke keer zelf hun code schrijven? 4:38 Wat zijn gate keepers in programmeren? 5:16 Wat gebeurde er tijdens de laatste grote wereldwijde IT-storing? 6:01 Wat is het Blue Screen of Death (BSoD)? 6:10 Waarom maakt het uit wie software ontwikkelt? 7:15 Waarom is er ongelijkheid tussen mannelijke en vrouwelijke ontwikkelaars? 8:08 Wat gebeurt er als AI onze codes gaat schrijven? Benieuwd naar de studies die Ayushi noemt? Je vindt ze hier:  Article on how self-tracking apps exclude women https://www.theatlantic.com/technology/archive/2014/12/how-self-tracking-apps-exclude-women/383673/ Study showing how factors influencing the decision to accept or reject incoming software changes are both technical and social. https://doi.org/10.1109/TSE.2022.3165056 and https://arxiv.org/pdf/2106.01885 Study showing how contributions from women are evaluated in comparison to their male counterparts: https://doi.org/10.7717/peerj-cs.111 Similar differences were seen across geographical location https://doi.org/10.1145/3239235.3240504 Humans are likely to miss errors AI introduces: https://doi.org/10.48550/arXiv.2607.08885 and https://doi.org/10.1109/CHASE66643.2025.00016 Future of human-AI collaboration: https://doi.org/10.1016/j.jss.2025.112699 Balancing Speed, Reliability, and Fairness: https://doi.org/10.1145/3786583.3786888 and https://doi.org/10.1145/3757060 and https://doi.org/10.1007/s10664-023-10401-z

Een financiële crisis betekent vaak onzekerheid, werkloosheid en dalende huizenprijzen. Toch leiden crises ook tot nieuwe ideeën en hervormingen. Waarom is dat zo? En kunnen we voorkomen dat dezelfde fouten zich blijven herhalen? Hoogleraar economie Irene van Staveren van de Erasmus Universiteit legt het uit. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app.

HEY U! Zit de angst voor vreemdelingen eigenlijk gewoon in onze menselijke natuur? Worden we in Europa nou écht overspoeld door migranten? En waarom gaan mensen niet gewoon terug als ze hier eigenlijk ongelukkig zijn? Migratie is een hot topic in het publieke en politieke debat, en er zijn een hoop kijkersvragen binnengekomen. Saskia Bonjour doet onderzoek naar migratiepolitiek aan de Universiteit van Amsterdam en in deze video deelt zij de feiten over de immigratie naar Nederland en Europa, en legt ze uit waarom de manier waarop wij grenzen en paspoorten controleren eigenlijk relatief nieuw is. 0:00 Worden we in Europa overspoeld door migranten?  0:41 Komen er teveel migranten naar Nederland? 1:01 Hoeveel asielzoekers komen er naar Nederland? 1:48 Hoeveel procent van de migranten is legaal in Europa? 2:00 Hebben we grip op migratie? 2:24 Zit het in onze natuur om tegen migratie te zijn? 2:59 Waarom zijn we tegen mensen van andere culturen? 3:35 Waarom zijn we eigenlijk bang voor migratie? 4:09 Waarom migreren mensen niet terug als ze ongelukkig zijn? 5:39 Is er een verschil tussen migratie binnen en buiten onze grenzen? 6:00 Is migratie van alle tijden? 6:16 Wanneer kregen we paspoorten en visums? 6:36 Wat is de natiestaat en de welvaartsstaat? 7:27 Hoe gaat migratie in de toekomst eruit zien? 7:40 Waarom migreren mensen naar Nederland? 8:33 Waarom hebben we in Nederland juist een grote vraag naar migranten? Benieuwd naar meer over dit thema? 📽️ Eerder beantwoordden we de vraag ‘Is Nederland vol?’, check ‘m hier: https://www.universiteitvannederland.nl/college/18-miljoenste-inwoner-is-nederland-vol 🎤 Waarom spreken we eigenlijk van een ‘migratiecrisis’? Luister onze podcast hierover: https://www.universiteitvannederland.nl/podcast/al-jaren-minder-migratie-maar-toch-een-crisis---hoe-kan-dat 🧑‍🎓 En luister de podcast over de vraag ‘Heeft massa-immigratie Nederland rijk gemaakt?’ hier: https://www.universiteitvannederland.nl/podcast/heeft-massa-immigratie-nederland-rijk-gemaakt Meer wetenschap? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: https://universiteitvannederland.substack.com/  Check onze podcast in je favoriete podcast-app. Instagram ► https://www.instagram.com/UniversiteitNL TikTok ► https://www.tiktok.com/@UniversiteitNL Wil je meer weten over onze stichting? ► http://www.universiteitvannederland.nl/ Wil je ons iets vragen? Of heb je een opmerking? Dat kan via dit formulier: https://forms.gle/5YTUR72pTwzXRAFk6 Over de Universiteit van Nederland: Wij geloven dat iedereen moet kunnen leren van de topwetenschappers die we hebben in Nederland. Zonder collegegeld of tentamens. Zet je nieuwsgierigheid aan en kijk, luister of volg de Universiteit van Nederland. Voor niet-commercieel gebruik is het toegestaan om fragmenten (mits de context behouden) te gebruiken. Vermeld wel altijd bron: Universiteit van Nederland. Bij twijfel, mail ons op info@universiteitvannederland.nl.

In Nederland betalen we nauwelijks meer met cash. Maar wat gebeurt er als contant geld helemaal verdwijnt? En welke functies van cash kunnen we niet zomaar vervangen door digitaal betalen? Jurist en econoom Annelieke Mooij van Tilburg University legt uit waarom contant geld veel meer is dan een betaalmiddel. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app.

Misschien denk je alles te weten over de bevruchting: een eicel en een spermacel komen samen. Maar wat gebeurt er precies binnenin die cellen? Structuurbioloog Miguel Leung van het Hubrecht Instituut probeert daar achter te komen door deze minuscule cellen te bekijken onder een metershoge microscoop. Want als je weet wat zich afspeelt in bijvoorbeeld het staartje van de spermacel, dan kun je ook ontrafelen hoe onvruchtbaarheid ontstaat. En wie weet, levert dit unieke inkijkje zelfs nieuwe inzichten op voor vruchtbaarheidsbehandelingen. Voor zijn onderzoek ontving Miguel Leung de Heineken Young Scientists Award for Medical/Biomedical Sciences. Toch liever in het Nederlands luisteren? Dan vind je hier de nagesynchroniseerde versie: https://youtu.be/7rm7H_uCEOU 00:00 Onvruchtbaarheid verhelpen? 00:46 Hoe bekijk je een cel? 01:36 Hoe werkt een cel? 02:43 Wat zijn eiwitten? 03:43 Oplossen van de eiwit-puzzel. 04:06 Cellen voorbereiden voor de microscoop 06:31 De cel écht bekijken 07:14 De afbeelding is een beeld vol ruis… 07:50 150 eiwitten zijn belangrijk bij de staart van een spermacel 08:49 Wat betekent dit voor de toekomst? 09:43 Waarom is fundamenteel onderzoek belangrijk?

Luister hier alle afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. Je doet het misschien elke week, of jouw conflictvermijdende karakter gaat het liever uit de weg: ruziemaken. Toch is ruziemaken soms juist goed. Maar wat is dan de beste manier om het te doen? Is er überhaupt wel één manier? Om dat te onderzoeken gaan Damiaan en Sophie met de billen bloot en bellen ze hun partners op. Hoe brengen zij het er eigenlijk vanaf? En ligt dat in lijn met de wetenschap? In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom? Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een trauma? Via inzichten uit de psychologie, psychiatrie, filosofie, antropologie en neurowetenschap duiken Damiaan en Sophie diep in elke vraag. Soms vinden ze een antwoord. Soms eindigen ze met nog meer vragen dan waarmee ze begonnen.

Een studieschuld voelt soms als een enorme last. Maar is dat wel terecht? Wat betekent een studieschuld voor je kansen op een huis, je toekomstige inkomen en het krijgen van kinderen? Onderzoeker en docent economie Kim Fairley van de Radboud Universiteit legt uit hoe het echt zit en waarom deze schuld ook een investering kan zijn. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcastapp. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app.

Als je het nieuws volgt, lijkt de relatie tussen Joden en moslims vooral uit conflict te bestaan. Maar klopt dat ook als je honderden jaren teruggaat? Historicus en religiewetenschapper Yusuf Çelik van de Vrije Universiteit Amsterdam gebruikt AI om duizenden historische teksten te doorzoeken en stuit op verrassende verhalen die een ander perspectief geven. Zo vindt hij verhalen waarin Joden en moslims niet tegenover elkaar staan, maar juist samenwerken en elkaar vertrouwen. Welke geschiedenis kennen we eigenlijk níét? Voor zijn onderzoek ontving Yusuf Çelik de Heineken Young Scientists Award for Humanities.   00:00 Terug in de geschiedenis voor beter begrip 01:28 Is de Davidster Joods of islamitisch? 02:27 Hoe leest AI twee miljard woorden? 03:37 Hebben moslims een afkeer van honden? 05:31 Standpunten kunnen veranderd worden 06:10 Hoe kijken moslims naar vrouwen? 08:15 Wat dappere vrouwen uit de geschiedenis laten zien 09:16 Zit Jodenhaat in de cultuur van moslims? 11:43 Conflict is niet het hele plaatje

Wat is jouw identiteit waard? Meer dan je denkt. Op het dark web worden gestolen persoonsgegevens massaal gekocht en verkocht. Hoe werkt die handel precies? En waarom zijn juist jouw gegevens zoveel geld waard voor criminelen? Hoogleraar internetveiligheid Roland van Rijswijk-Deij van de Universiteit Twente legt in deze aflevering uit hoe deze criminele business eruitziet en wat je kunt doen als jouw gegevens zijn gelekt.  Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

HEY U! Is bronwater uit een fles beter dan een glas kraanwater? Waarom horen we steeds vaker over de poepbacterie in ons drinkwater? En moeten we ons eigenlijk zorgen maken dat ons drinkwater ooit opraakt? Er gaan een hoop vragen de ronde over de kwaliteit van ons drinkwater.  Doris van Halem (Hoogleraar Drinkwaterkwaliteit en Zuivering aan de Technische Universiteit Delft) checkt in deze aflevering de feiten over ons watersysteem (zoals de zin en onzin van waterfilters voor thuis) en legt uit waarom we niet zomaar de Noordzee kunnen gebruiken voor ons drinkwater.  Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Doris nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments. Benieuwd naar meer? Bekijk onze eerdere video’s over water! 🚿 Krijgen we een watercrisis? 🌊 Hoe komt PFAS in ons kraanwater terecht? 0:15 Is fleswater beter dan kraanwater? 0:32 Wat is het verschil tussen mineraalwater en bronwater? 1:21 Komen er microplastics vrij bij het drinken van flessenwater? 1:33 Is het water in Nederland betrouwbaar? 2:10 Moet ik écht mijn water koken als er een bacterie is gevonden? 2:59 Moet ik een thuisfilter nemen voor mijn kraanwater? 3:37 Waarom smaakt kraanwater op sommige plaatsen zoeter dan op andere plaatsen? 3:53 Wat is het verschil tussen hard en zacht water? 4:34 Hoe kan het dat water in het buitenland naar chloor smaakt? 5:30 Moet ik me zorgen maken dat het drinkwater op raakt? 6:30 Hoe goed is het Nederlandse drinkwatersysteem tijdens droogte? 7:18 Waarom kunnen we geen drinkwater van zeewater maken? 7:42 Wat is (omgekeerde) osmose? 8:42 Wat zijn de nadelen van drinkwater uit de Noordzee?

Luister hier naar onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. Hebben jouw dromen een diepere betekenis? Of zijn ze niet meer dan wat ruis in je slapende brein? In deze aflevering duiken we in de wetenschap achter dromen. Hoe kijken neurowetenschappers en psychologen naar iets dat zo mysterieus en ongrijpbaar is?  In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom? Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een trauma? Via inzichten uit de psychologie, psychiatrie, filosofie, antropologie en neurowetenschap duiken Damiaan en Sophie diep in elke vraag. Soms vinden ze een antwoord. Soms eindigen ze met nog meer vragen dan waarmee ze begonnen. En in deze aflevering duiken we in de vraag: 

Het is een veelgebruikte zoekopdracht op Google: wat is het nut van wespen? Uit onderzoek blijkt dat de wesp zelfs een van de meest gehate insecten wereldwijd is. Toch zijn wespen volgens entomoloog Marcel Dicke (Wageningen University) veel belangrijker dan de meeste mensen denken. In deze aflevering vertelt hij hoe wespen een compleet ecosysteem overeind houden, waarom ze ineens op je cola duiken en waarom een wesp slaan het domste is wat je kunt doen.

Een beat die je laat ontspannen, focussen, beter laat slapen of zelfs je pijn laat verminderen; het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Even de juiste toon opzoeken, oortjes in en je luistert je stress weg.  Gedragswetenschapper Kirsten van den Bosch (Rijksuniversiteit Groningen) doet onderzoek naar deze tonen, die bekend staan als ‘binaural beats’. Wanneer je in je linkeroor een andere toon hoort dan in je rechteroor, creëren je hersenen de illusie van een derde toon. Die derde toon zou zich kunnen nestelen in het ritme van je hersenen. De resultaten van haar onderzoek zijn al net zo mysterieus als de beats zelf. Voor het onderzoek werkte Kirsten samen met onderzoeker Tassos Sarampalis en kunstenaars Delic en Huda. ReCharge is een immersieve kunstervaring van Delic & Huda waarin geluid, licht en storytelling samenkomen in een zintuiglijke reis, met als doel bezoekers even uit het alledaagse te tillen en mee te nemen naar een andere wereld, terwijl het tegelijkertijd het zenuwstelsel helpt kalmeren. Meer informatie: https://www.therechargedome.com/recharge/   00:00 Wat is een binaural beat? 00:46 De wonderen van een binaural beat 01:13 Binaural beats uittesten in een proefopstelling 01:41 Geluid is een golf 02:05 Na een botsing vormen twee tonen samen een nieuwe toon 03:20 Binaural beat: één toon in het linker oor, andere toon in het rechteroor 04:24 Verschillende frequenties met hun eigen doel 05:10 Kunnen binaural beats pijn verminderen? 06:45 Hersengolven en geluidsgolven synchroniseren 07:53 Een experiment met binaural beats 09:16 Wat zeggen de proefpersonen? 09:41 Onderzoek met grote testgroep laat effect zien 10:43 Advies van Kirsten

"Vroeger was alles beter”, misschien heb je het je oma weleens horen zeggen, of ouders, of misschien betrap je jezelf erop. Maar was dat echt zo, of houdt ons geheugen ons voor de gek? In deze aflevering vertelt Deniece Nazareth van de Universiteit Twente over haar onderzoek naar herinneringen. Waarom lijken mooie momenten met de jaren steeds mooier te worden? En wat gebeurt er eigenlijk met de minder leuke herinneringen? Met behulp van interviews, gezichtsanalyses en stemonderzoek ontdekte ze iets opvallends over hoe ons brein het verleden inkleurt. Luister de aflevering over nepherinneringen hier: https://www.universiteitvannederland.nl/podcast/waarom-kloppen-jouw-herinneringen-soms-niet

Luister hier de allereerste aflevering van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom? Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een trauma? Via inzichten uit de psychologie, psychiatrie, filosofie, antropologie en neurowetenschap duiken Damiaan en Sophie diep in elke vraag. Soms vinden ze een antwoord. Soms eindigen ze met nog meer vragen dan waarmee ze begonnen. En in deze aflevering duiken we in de vraag: Waarom kruipen we niet gewoon eens bij een vriend of vriendin in bed? Seks is leuk, je vrienden zijn leuk, en toch zouden de meeste mensen vreemd opkijken als je vertelt dat je het met je vrienden doet. Komt dat alleen doordat we bang zijn voor gedoe, of zit er iets diepers achter?

We vergeten bijna alles wat we in ons geheugen stoppen. Het grootste deel daarvan verliezen we al in de allereerste seconde. Geheugenonderzoeker Hedderik van Rijn (Rijksuniversiteit Groningen) ontwikkelde een test waarmee hij ontdekt hoe goed je nog kunt leren. Daarmee kan hij achterhalen hoe snel je iets vergeet. Je probeert in acht minuten zoveel mogelijk vogels, landen of pastavormen te onthouden, waarna de test jouw score vergelijkt met andere mensen van jouw leeftijd. Dat zegt niet alleen iets over je geheugen, maar ook over de rest van je gezondheid. In deze aflevering legt Hedderik uit hoe deze test helpt bij het onderzoek naar verschillende vormen van dementie. Wil jij de geheugentest van Hedderik zelf ook doen, dat kan hier: https://demo.sgma.memorylab.app/#/demo 0:00 Eén geheugentest om te meten hoe snel je iets vergeet 1:18 Waarom vergeet ik bijna alles? 2:04 Hoe werkt de geheugentest? 3:42 Hoe werkt je geheugen? 4:50 Welke invloed heeft leeftijd op hoe goed je kan onthouden? 6:06 Wat als je slecht scoort op een geheugentest? 8:13 Wat zegt je geheugen over je gezondheid? 9:36 Doe zelf de test! 

Knallende koppijn, schitteringen zien en moeite met fel licht en hard geluid; het zijn kenmerkende symptomen van migraine. Dagelijks hebben zeventigduizend mensen hiermee te maken. Maar wat veel mensen niet weten, is dat migraine ook invloed kan hebben op je hart. Hoe dat precies zit hoor je van arts-onderzoeker Linda Al-Hassany van het Erasmus MC. Informatie over migraine: https://www.thuisarts.nl/migraine Informatie over verlagen risico hart- en vaatziekten: https://www.thuisarts.nl/risico-op-ziekte-van-hart-en-bloedvaten-kleiner-maken En ben je benieuwd naar de nieuwe podcast van de Universiteit van Nederland, 'Even Denken', hier vindt je meer informatie. 

Leuk nieuws! We hebben de afgelopen maanden hard gewerkt aan de nieuwe podcast: ‘Even Denken’.  In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee in de zoektocht naar jezelf. Want in een wereld die steeds sneller lijkt te gaan, is het makkelijk om jezelf kwijt te raken. Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom heb je geen seks met je vrienden? Waarom maak je zoveel foto’s die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen over je? Van daaruit duiken Damiaan en Sophie via wetenschap, filosofie en psychologie dieper in de vraag, om erachter te komen waarom je bent zoals je bent. Dwaal met ons mee. Vanaf maandag 22 juni is 'Even Denken' overal te beluisteren. Wil je niks missen, dan kun je je hier abonneren. 

Het witte schuim op het strand ziet er onschuldig uit, maar het is eigenlijk een geconcentreerde wolk van gif. Het zit vol met PFAS: chemische stoffen uit je pannen en regenjas die moeilijk vergaan en schadelijk zijn voor de natuur en jouw gezondheid. Maar wetenschappers hebben ontdekt dat de reden waarom PFAS in dit schuim kruipt, precies de sleutel is om onze natuur en drinkwater te redden. In deze aflevering laat Joséphine van Ruiten van de TU Delft zien hoe ze water kunnen zuiveren door PFAS te vangen met schuim. 00:00 Waarom is zeeschuim giftig? 00:51 Waar zit PFAS in? 01:57 Wat maakt PFAS gevaarlijk? 03:00 Waarom verdwijnt PFAS niet uit de natuur? 03:45 Hoe komt PFAS in ons kraanwater terecht? 04:47 Waarom trekt schuim giftige stoffen aan? 05:33 Hoe haal je PFAS uit het water? 08:00 Waarom kan PFAS niet helemaal uit ons water worden gehaald? 10:35 Hoe goed werkt schuim om PFAS uit het water te halen? PFAS is schadelijk voor gezondheid en voor de natuur. Onderzoeken kan je vinden op RIVM (https://www.rivm.nl/pfas) en rijksoverheid (https://www.rijksoverheid.nl/vraag-en-antwoord/pfas/zijn-pfas-schadelijk-voor-mijn-gezondheid)

Dompel je onder in de geluiden van de oceaan. 

We weten meer over Mars dan over onze eigen oceaan. Op sommige plekken is de diepzee zelfs dieper dan de Mount Everest hoog is. En we hebben nog steeds geen idee wat er allemaal leeft. Paleoceanograaf Mei Nelissen van de Universiteit Utrecht en het NIOZ neemt je mee naar een wereld van lichtgevende dieren, reuzeninktvissen en onderwatervulkanen. En vertelt ze je waarom we zo ontzettend weinig weten over deze wereld. 633. 56 Miljoen jaar geleden was er ook klimaatverandering, net als nu. Huh?! - https://open.spotify.com/episode/2s52aBPGSyXOTeLpQrkwSR?si=16705df2e2044979 Diepzeemeditatie - https://open.spotify.com/episode/7aB8qYg4ZRtm6jUdpSDDAP?si=b6c2737688964cbb

HEY U! Heb jij ADHD of ken je iemand die het heeft? Dan is deze video misschien wel heel herkenbaar. Want kun je alleen ADHD hebben als je ‘druk’ bent? Waarom versterken jouw symptomen zodra je ongesteld moet worden? En waarom is die ene vriend(in) met ADHD altijd te laat? Neurowetenschapper Lara Wierenga (Universiteit Leiden) legt het je uit!  00:00 Wat is ADHD 'time blindness'? 00:20 ADHD zonder druk gedrag (onoplettend type) 01:39 Heb je meer energie als je ADHD hebt? 02:12 De impact van hormonen op ADHD 03:29 Ritalin slikken zónder ADHD 04:00 Hoe werkt Ritalin in de hersenen? 05:49 ADHD verschillen vrouwen en mannen 07:55 Waarom zijn mensen met ADHD altijd te laat? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Lara nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️ Benieuwd naar de onderzoeken uit de video? Hier vind je de linkjes. 📚 https://link.springer.com/article/10.1186/s12888-025-07593-7 📖 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37315143/ 📕 https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1087054720978557 tags: ADHD, ADD, neurowetenschap, wetenschap, gezondheid, universiteit, neurodiversiteit, menstruatiecyclus, diagnose, prikkels, hormonen, oestrogeen, medicatie, dopamine, concentratie, ADHD bij vrouwen en meisjes, time blindness

Waarom vinden we sommige huizen spuuglelijk, terwijl we er jaren later ineens verliefd op worden? In deze aflevering duikt onderzoeker Lidwine Spoormans (TU Delft) in de wereld van architectuur, smaak en woningwaarde. Van verguisde jaren 70- en 80-wijken tot geliefde jaren 30-huizen: na deze aflevering kijk je gegarandeerd met andere ogen naar de gebouwen waar je normaal gesproken aan voorbijfietst. Lidwine's website: love80sarchitecture.nl Wil je meer weten over het meest recente onderzoek naar buurten? Check dan: https://wijkwijzer.tudelft.nl 

Autisme: voor sommigen is het een herkenbare term waar 'we allemaal wel een beetje' in passen, voor anderen roept het eenzijdig beeld op van wiskundegenieën of jongens zonder empathie. In deze aflevering ontkracht pedagogisch wetenschapper Rachel Plak (Universiteit Leiden), samen met ervaringsdeskundige Michelle, deze hardnekkige mythes en leggen ze uit wat autisme wél is. (0:00) Welke vooroordelen zijn er over autisme? (1:12) Heeft iedereen een beetje autisme? (2:42) Wat is autisme? Wanneer heb ik autisme? (4:44) Komt autisme alleen voor bij jongens? Autisme onderzoek bij vrouwen en non-binaire mensen (5:47) Wat is camoufleren bij autisme? Waarom krijgen vrouwen vaak de foute diagnose? (7:31) Hebben autistische mensen empathie? (9:43) Welke rol speelt omgeving bij autisme? (10:58) Welk effect had corona op mensen met autisme?

Alsjeblieft! Speciaal voor jou (nog) een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier.  In Delft spreken Sander en Adriaan met Barbara Terhal, hoogleraar en pionier op het gebied van quantumfoutencorrectie aan de TU Delft. Ze leren dat een quantumcomputer extreem foutgevoelig is door invloeden van buitenaf, zoals straling. De uitdaging is om deze fouten te herstellen zonder de kwetsbare superpositie te verstoren door te meten.   In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland.

Van ronddraaiende katten tot Italiaans sprekende AI-wezens: overspoelen brainrotvideo’s ook jouw TikTok en Instagram? Met honderden miljarden views behoort het tot de populairste content op social media. De naam ‘brainrot’ verwijst ook naar wat die video’s met je brein zouden doen: je brein langzaam laten wegrotten. In deze aflevering vertelt ontwikkelingspsycholoog en hersenonderzoeker Wouter van den Bos van de Universiteit van Amsterdam wat brainrot doet met je ontwikkeling, waarom het verslavend is, en of je brein er ook echt van gaat rotten. Wil je meedoen aan het onderzoek van Wouter (en een VVV bon van 5 euro ontangen)? Meer info vind je hier: https://leidenuniv.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_1HYXttbYzxh56sK

Als je online even kijkt, lijkt ultrabewerkt eten de boosdoener van deze tijd. Maar als je de wetenschappelijke literatuur in duikt kom je ook claims tegen die het tegendeel bewijzen. Is dat ultrabewerkte eten dan echt zo slecht voor je of valt het eigenlijk wel mee? In deze aflevering duiken we in ultrabewerkte voeding met vier topwetenschappers met allemaal hun eigen expertise: Levensmiddelentechnoloog Remko Boom (Wageningen Universiteit) vertelt waarom we eten überhaupt bewerken en wat E-nummers eigenlijk zijn Neurowetenschapper Anne Roefs (Maastricht University) onderzoekt eetstoornissen en obesitas en legt uit waarom sommige producten moeilijk te weerstaan zijn Marlou Lasschuijt (Wageningen Universiteit) gespecialiseerd in zintuigen en eetgedrag, laat zien hoe de textuur van voeding invloed heeft op onze eetsnelheid en calorie-inname En arts-onderzoeker Carlijn Wagenaar (Amsterdam UMC) onderzoekt hoe gezonde voeding kan helpen in de behandeling van ziektes. En welke invloed bewerkt of onbewerkt eten precies heeft op onze darmen Na deze aflevering begrijp je beter wat ultrabewerkt eten precies is, waarom het zoveel discussie oproept en wat de wetenschap er op dit moment daadwerkelijk over zegt. 00:00 Is ultrabewerkt eten echt zo slecht voor je? 01:35 Wat is ultrabewerkt eten? 02:00 Waarom wordt eten bewerkt? 03:20 Waarom is ultrabewerkt eten zo aantrekkelijk? 05:07 Is het gezond om langzamer te eten? 08:15 Hoe herken je ultrabewerkt eten? 09:25 Is ultrabewerkt eten ongezond? 10:40 Waarom zijn vezels belangrijk voor je darmen? 12:55 Zijn E-nummers gevaarlijk of ongezond? 14:44 Word je ziek van ultrabewerkt eten?

Wie aan Vikingen denkt, ziet misschien een woeste strijder met hoorns op de helm voor zich: een bruut die al rovend en moordend rondtrekt om gebied te veroveren. Deels klopt dat ook wel, maar Vikingen vochten lang niet alleen maar met het zwaard. Historicus Nelleke IJsennagger (Rijksuniversiteit Groningen) vertelt over de andere kant van de Viking: die van de gevoelige dichter. Want soms is het woord een sterker wapen dan het zwaard. Rare jongens, de podcast: https://open.spotify.com/show/3VZ2qBh27xCnZbLM4zjCNv?si=37b0662898884137

Je vakantiegeld op je spaarrekening laten staan voelt veilig… maar wat als je geld daardoor juist minder waard wordt? 💸 Econoom Kenneth De Beckker van de Open Universiteit laat zien waarom aandelen historisch gezien veel meer opleveren dan sparen. En waarom zoveel mensen tóch bang blijven om te beleggen. In deze aflevering ontdek je wanneer je genoeg geld hebt om te beginnen met beleggen, hoe één simpele fout je duizenden euro’s kan kosten en waarom een beurscrash soms juist een kans is. Deze studie laat zien dat over een periode van meer dan 100 jaar, Amerikaanse aandelen gemiddeld 6.6% reëel rendement opleveren: https://www.pm-research.com/content/iijpormgmt/47/7/14 00:00 Waarom sparen je niet altijd rijker maakt 00:57 Wat zijn aandelen? 02:10 Waarom aandelen meegroeien met de economie 02:32 Hoeveel buffer heb je echt nodig? 04:04 Hoe je toch op kort termijn kan beleggen 04:51 Tip 1: Spreid de risico's 06:31 Tip 2: Gebruik trackers (ETF's) 07:35 Tip 3: Spreid je inleg in de tijd 07:59 Tip 4: Verkoop niet in paniek 09:01 Tip 5: Pas op voor 'finfluencers' en daytrading  10:26 Conclusie: Beleg voor de lange termijn

Alsjeblieft! Speciaal voor jou een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier.  Sander en Adriaan reizen naar Enschede voor een ontmoeting met Kirsten Stadermann, onderzoeker natuurkundeonderwijs aan de Universiteit Twente. Ze ontdekken waarom quantumcommunicatie – het versturen van informatie met licht, beveiligd met quantumtechnologie – theoretisch onmogelijk te onderscheppen is. Het principe is simpel: omdat meten de toestand beïnvloedt, ziet de ontvanger direct of een spion heeft meegekeken. In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland.  Deze serie is mogelijk gemaakt door Quantum Delta NL

Vanwege je huidskleur, geloof of afkomst aangehouden worden door de politie: etnisch profileren blijft een hardnekkig probleem binnen de politie. Toch wordt er binnen de organisatie weinig over gesproken, waardoor het probleem lastig aan te pakken is. Bas Böing van de Politieacademie en de Universiteit Twente wil daar verandering in brengen. In deze aflevering hoor je hoe hij virtual reality inzet om etnisch profileren bespreekbaar te maken én bij te dragen aan oplossingen. Aflevering 23: Is het terecht als de politie etnisch profileert? - https://open.spotify.com/episode/1ZkhoOQ6RxTifXRuI3qk5G?si=4672dc34bfa54cd8

HEY U! Is het waar dat vet eten beter is dan zoet eten als je wilt afvallen? Wat is nu het beste ontbijt om de dag mee te beginnen, of kun je beter je ontbijt overslaan? En zijn light en zero nou een goed alternatief of niet? Er gaan een hoop ideeën de ronde over voeding op social media. Coen Dros is voedingswetenschapper bij Erasmus MC én eigenaar van het platform @coenfirmation_bias. Hier checkt hij de wetenschappelijke onderbouwing van claims over voeding en gezondheid op het internet. En hij beantwoordt in deze aflevering jullie kijkersvragen!  0:00 Zijn light en zero producten beter voor je? 1:35 Is aspartaam slecht voor je gezondheid? 2:28 Moet ik wel of niet ontbijten? Wat is het beste ontbijt? 4:19 Kan ik beter vet dan zoet eten om af te vallen? 5:33 Is koken met zaadolie slecht? 6:43 Is roomboter goed of slecht voor je? 7:08 Waar vind ik juiste informatie over voeding en leefstijl? 8:23 Is de Schijf van Vijf een goed advies? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Coen nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️ Meer weten over het belang van ontbijt en ‘gevaarlijke’ zaadoliën? Lees de verdiepende stukken van Coen op zijn website: 📚https://www.coenfirmationbias.nl/post/ingelepeld-ontbijt-is-de-belangrijkste-maaltijd-van-de-dag-mythe 📖https://www.coenfirmationbias.nl/post/zijn-omega-6-ontstekingsbevorderend-deel-2-mijn-literatuurlijst

De oplossing voor minder files ligt niet in nóg meer asfalt, maar in de manier waarop ons brein reageert op een paar slim ontworpen, dansende lampjes. Verkeerskundige Victor Knoop (TU Delft) kijkt met een natuurkundige bril naar het fileprobleem. Hij onderzoekt een oplossing die in Japan al ruim tien jaar succesvol wordt toegepast: daar lost het 2/3de van de files op. In deze aflevering legt hij uit hoe files werken, wat het probleem is en wat ervoor nodig is om deze methode in Nederland in te voeren. Kaarten voor ARTIS: www.artis.nl/uvnl

1 op de 7 jongeren wordt weleens benaderd voor criminele klussen, variërend van het uitlenen van een bankpas tot het verhandelen van drugs. En of dat nou op school plaatsvindt, of erbuiten, scholen krijgen er hoe dan ook mee te maken. Criminoloog Jennifer van den Broek (Tilburg University) onderzoekt wat scholen kunnen doen, hoe ze problemen kunnen herkennen en zelfs hoe ze leerlingen behoeden voor het maken van verkeerde keuzes. 00:00 Hoeveel scholieren krijgen te maken met criminaliteit? 01:21 Waarom voorlichting over criminaliteit niet werkt. 01:46 Hoe jongeren worden geronseld. 02:30 Wat is ondermijnende criminaliteit? 03:17 Het puberbrein: Waarom jongeren vatbaarder zijn 04:15 Zijn leerling daders of slachtoffers? 05:56 Bewustzijn: Hoe herkennen scholen de signalen? 06:57 Bereidheid: Hoe kunnen docenten hun zorgen delen? 08:04 Bekwaamheid: Hoe kunnen scholen de juiste partijen betrekken? 08:57 Hoe kunnen we leerlingen toch voorlichten? 10:15 Een veilige leeromgeving voor iedereen.

Een relatie, niet met een mens, maar met een robot of AI. In sciencefictionfilms was het al normaal, maar nu bestaat deze technologie echt. Hoe verandert een seksrobot ons beeld van relaties? En is zo’n robot de ideale partner? Je hoort het van techniekfilosoof Maaike van der Horst van Universiteit Twente. Je vindt het 'Wie ben ik' podcastkanaal hier: Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB

Nederland lijkt netjes omlijnd door een vaste grens die ons scheidt van onze buurlanden. Maar hoe is die lijn eigenlijk ontstaan? En is die wel zo vast als we denken? In deze aflevering legt cartograaf Menno-Jan Kraak (Universiteit Twente) het verhaal achter de Nederlandse grens uit. Je ontdekt hoe historische beslissingen en politieke onderhandelingen hebben gezorgd voor bijzondere grenssituaties, zoals in het dorp Baarle, waar de grens dwars door huizen en winkels loopt. Ook is die grens dynamischer is dan je misschien denkt. In 2016 nog, pasten we onze grens met België aan. En we hebben nog steeds een grensconflict met Duitsland. Benieuwd hoe dat zit? Je hoort het in deze aflevering. 0:00 De raarste grenzen ter wereld uitgelegd 1:30 Waar komen grenzen vandaan? 2:25 Baarle-Nassau: De vreemdste grens van Europa 5:14 Wanneer is de Nederlandse grens opgeschoven? 5:57 Waarom heeft Nederland een grensconflict met Duitsland? 7:40 Wat is de meest unieke enclave ter wereld?  8:22 Waarom werkt Google Maps niet overal hetzelfde? 9:10 Hoe worden grenzen gecontroleerd?

Nederland is een van de grootste landen in de zuivelindustrie. Maar die positie heeft een verrassend schimmige geschiedenis. In deze aflevering neemt voedselhistoricus én levensmiddelentechnoloog Guido Sala (Wageningen University) je mee terug in de tijd, naar een periode waarin het drinken van een glas melk dodelijk kon zijn. Hij vertelt hoe we bewust fraude pleegden met onze melk, boter en kazen om meer geld te verdienen. En hoe juist die problemen, en de noodzaak om ze op te lossen, hebben geleid tot hoogwaardige producten. Zo groeide Nederland, stap voor stap, uit tot de zuivelgigant die het vandaag is. 676. Eindelijk gelukt: échte kaas zonder koe - https://open.spotify.com/episode/2LxlnNVdpzyl518THVPb8C?si=f32897bc201f4680

Kun je gespierd worden zonder vlees te eten, of heb je daar echt dierlijke eiwitten voor nodig? Online vliegen de meningen je om de oren. Spierfysioloog Luc van Loon (Maastricht University, Maastricht UMC+) laat zien hoe je spieren eigenlijk nooit stil staan: ze worden de hele dag afgebroken en weer opgebouwd met eiwitten uit je voeding. En dan wordt het interessant: voor dezelfde hoeveelheid eiwit kun je kiezen tussen een stukje vlees of… een flinke berg aardappels. Klinkt oneerlijk, maar betekent dat ook dat plantaardig eten je spiergroei in de weg zit? Check de aflevering voor het antwoord! 0:00 Wat moet je eten om gespierd te worden? 0:50 Hoe word je gespierd? 1:30 Hoeveel eiwitten zit er in plantaardig eten? 2:28 Het verschil tussen dierlijke en plantaardige eiwitten 5:40 Een gezond plantaardig dieet 7:30 Kunnen kwetsbare mensen ook vooral plantaardig eten?

Heb je wel eens XTC geslikt op een festival? Een jointje gerookt om in slaap te komen? In totaal hebben miljoenen Nederlanders ooit wel een iets qua middelen gebruikt. En terwijl drugsgebruik voor de één best normaal kan zijn, heb je aan de andere kant het stigmatiserende en stereotype beeld van de zogenaamde junk, van verslaving en problemen.  Volgens hoogleraar geschiedenis van psychiatrie en geneeskunde Gemma Blok (Universiteit Utrecht) zijn we als samenleving vooral bezig met de negatieve kant en dat staat goed beleid en goede preventie in de weg. In haar onderzoek 'Drugs Monologen' verzamelt ze verhalen van allerlei verschillende mensen om ons beeld van 'de gebruiker' meer in balans te brengen en zo beleid doeltreffender te kunnen maken. Deze podcast is opgenomen op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht. Wil jij er de volgende editie bij zijn? Dan kun je hier meer informatie vinden. 752. Waarom zijn drugs verslavend? - https://open.spotify.com/episode/1uiG8EwjK5FUF41JP32LvD?si=02a46e7b22c04a70

Happy World Quantum Day! Op deze internationale dag van de quantum-wetenschap presenteren we het nieuwe seizoen van de 'Quantuuuuhhm de podcast'. Eén van de afleveringen hoor je hier en wil je meer horen? Klik dan hier.  Deze aflevering: In Amsterdam duiken Sander en Adriaan met onderzoekers Robert Spreeuw en Kareljan Schoutens (Universiteit van Amsterdam) in de wereld van rydberg-atomen. Deze atomen zijn de bouwstenen voor quantumsimulaties: een soort digitaal laboratorium waarin nieuwe materialen, medicijnen of meststoffen kunnen worden getest nog voordat ze in het echt bestaan. In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland.  Deze serie is mogelijk gemaakt door Quantum Delta NL

HEY U! Kijk jij weleens in de wc na een grote boodschap? Dan ben je lekker bezig! Want poep kan veel zeggen over je gezondheid. In deze aflevering legt Sophie van Zonneveld (Rijksuniversiteit Groningen) uit hoe jij jouw kak checkt. Wat zegt een groene kleur bijvoorbeeld? En nog meer shitty vragen. Kan de poep van iemand anders je bijvoorbeeld gezonder maken? En hoe vaak poepen is eigenlijk gezond?  0:00 Wat is de perfecte drol? 0:19 Hoe weet je dat er iets mis is wanneer je naar je poep kijkt? 2:42 Poeptransplantaties: kan de poep van iemand anders mij gezonder maken? 4:35 Hoe lang duurt het om je eten weer uit te poepen? 6:24 Hoe vaak poepen is gezond? 7:29 Welk effect heeft voeding op je brein? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Sophie nog meer kijkersvragen.

De zogeheten ‘migratiecrisis’ lijkt overal onderwerp van gesprek: in de politiek, de media en aan de keukentafel. Maar klopt het beeld dat we hebben over migratie wel? In deze aflevering duiken we in het migratiedebat met bestuurskundige Peter Scholten (Erasmus University Rotterdam), die stelt dat er geen sprake is van een migratiecrisis. Waarom is migratie dan toch zo’n dominant thema geworden? Welke rol spelen politiek, taal en media in het aanwakkeren van dit beeld? En nog belangrijker: hoe brengen we het gesprek terug naar de feiten? 762: Wetenschapper undercover als arbeidsmigrant: dit zijn de misstanden - https://open.spotify.com/episode/6AsBfF1a7yjbcJAmPJNoue?si=fa010d2d346d4f89  

De 100 jaar oude film Metropolis voorspelde verrassend nauwkeurig onze huidige wereld vol technologie, wereldsteden, en een groeiende kloof tussen arm en rijk. Is dit toeval of hadden de makers een glazen bol? In deze aflevering duiken we de bioscoop in met mediawetenschapper Dan Hassler-Forest (Universiteit Utrecht) en nemen we het genre van sciencefiction onder de loep: hoe kan het dat sci-fi de toekomst zo treffend kan voorspellen? Wat kunnen de films ons vertellen over de tijd waarin ze gemaakt zijn? En is Barbie niet eigenlijk ook een sciencefictionfilm? Dan Hassler-Forest werkt als universitair docent bij de afdeling Media- en Cultuurwetenschappen bij Universiteit Utrecht. In zijn werk staat de wisselwerking tussen popcultuur en de maatschappij centraal. Hij onderzoekt hierbij specifiek hoe maatschappelijke machtsverhoudingen, angsten en actuele spanningen zichtbaar worden in de populaire media die we dagelijks consumeren. Benieuwd geworden naar de film Metropolis? Je kunt het origineel hier volledig kijken: https://www.youtube.com/watch?v=_q25QpZXfoU Dank aan Pathé Tuschinski en Filmhuis Cavia voor de filmische locaties. 00:00 Kunnen films de toekomst echt voorspellen? 01:46 Metropolis: De 100 jaar oude film die 2026 voorspelde 03:57 De wetenschap achter filmvoorspellingen 05:09 Waarom films de maatschappij reflecteren 06:00 De rol van mediawetenschap in film 07:02 1984 uitgelegd: Big Brother is watching you 08:02 De waarde van sciencefiction kijken 08:45 De link tussen sciencefiction en de eerste mobiele telefoon 09:40 Is Barbie een sciencefictionfilm?