Regelmatig zie ik op social media een grafiek van de CAPE Shiller waardering voorbijkomen. Robert Shiller is bekend geworden door deze index. Hij waarschuwde in 2000 dat de waardering zo extreem hoog was dat de markt wel zou moeten imploderen. Hij kreeg gelijk en hoe.

De CAPE Shiller index vergelijkt de huidige beurskoers met de gemiddelde winst over de afgelopen 10 jaar en dan gecorrigeerd voor inflatie. Op deze manier voorkom je dat een tijdelijke piek in de winstgevendheid te zwaar wordt meegewogen. Zo neem je de winstpieken en dalen mee. CAPE staat dan ook voor Cyclically Adjusted Price Earnings. Het track record is indrukwekkend. In 1929, in 1965 en in 2000 liet het duidelijk zien dat aandelen overgewaardeerd waren. In de 10 jaar erna volgden sterk negatieve rendementen van respectievelijk -13%, -13% en -29%. 10 jaar lang wachten op een herstel wat maar niet komt is lang en voor de meeste beleggers te lang. Die hebben dan al lang de handdoek in de ring gegooid. Nu staat deze ratio op 40 keer de winst, dat is zelfs hoger dan in 1929. Vandaar dat deze grafiek zoveel aandacht krijgt.

Ondanks het trackrecord is er wel wat op af te dingen. De CAPE ratio telt ook de winsten van 10 jaar geleden mee. Wie maalt daar nu nog om? De winsten stijgen de afgelopen tijd zo snel, dat de winsten die 10 jaar geleden werden gemaakt er eigenlijk niet meer toe doen.

De echte vraag is natuurlijk, zijn die enorme winsten van vandaag ook duurzaam? Analisten verwachten van wel. De lange termijn verwachte winstgroei voor de hele S&P 500 index is maar liefst 25% per jaar. Dat is nog nooit zo hoog geweest. Zelfs niet in de dot.com bubbel. Gemiddeld groeien de winsten maar met 8% per jaar. Dat overmatige optimisme maakt me bezorgd. Daarmee wordt de lat wel hoog gelegd. En hoe hoger de verwachting hoe groter de kans op teleurstelling. Precies de reden waarom Shiller met zijn CAPE ratio kwam.

Er zijn gelukkig ook wat realistische geluiden. Afgelopen week kwam zakenbank Bernstein met een rapport dat de winsten van de semiconductor bedrijven in 2028 weer zullen normaliseren. De huidige winst boom is vooral gedreven door hogere prijzen. Als er straks voldoende capaciteit is bijgebouwd zullen de prijzen weer dalen. Dat betekent een flink lager winstniveau dan de huidige piekwinsten. Dat past ook bij het boom-bust karakter van deze sector. Niet voor niets is de waardering van deze sector extreem laag. Beleggers houden er al rekening mee dat de bomen niet tot in de hemel groeien. Chipfabrikanten, zoals SK Hynix, Micron and Samsung handelen niet voor niets op een koers-winstverhouding van slechts 4.

Dat roept de vraag op hoe Robert Shiller zelf naar de huidige marktsituatie kijkt? Opvallend genoeg waarschuwt hij zelf dat beleggers niet moeten blind varen op de CAPE index. Deze ratio is niet bedoeld om de markt te timen. Maar hij zegt wel dat het huidige enthousiasme in de markt vooral gebaseerd is op verhalen niet op fundamentals. Dat is nou net precies het patroon wat we bij de vorige pieken van de CAPE index zagen. Want uiteindelijk winnen de fundamentals het altijd van de mooie verhalen.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via c.zeijl@cardano.com. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.