Poetin wil een gesprek "tussen grootmachten" met Trump en Xi over de oorlog in Oekraïne. Wordt Europa opnieuw het slachtoffer van een invloedssferen-regeling? Te gast: emeritus-hoogleraar en publicist Paul Scheffer.

Europa schuift in rap tempo van Atlantische vanzelfsprekendheid naar existentiële onzekerheid nu China opkomt, Amerika wankelt en Rusland aan de grenzen rammelt. Paul Scheffer schetst met Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk hoe Warschau Jalta als verraad herinnert, waarom invloedssferen in Oost-Europa nog altijd een nachtmerrie zijn en hoe het gebrek aan gedeeld historisch besef de Europese Unie verzwakt. Nederland kijkt traditioneel naar Londen en Washington, maar wordt nu gedwongen de blik te richten op Polen, Italië en Finland in een snel veranderende unie.

De EU groeit uit tot vrijheidsgemeenschap met open grenzen, maar blijft steken in de transformatie naar veiligheidsgemeenschap, precies waar populistische onvrede een gat slaat. Terwijl Trump, Poetin en Xi geschiedenis herschrijven en sterke mannen de verleiding van autoritaire maakbaarheid voeden, wijst Scheffer op het achterstallig onderhoud van onze democratieën, verzorgingsstaat en infrastructuur. De vraag hoe Oekraïens EU-lidmaatschap, demografische druk en de Chinese technologische sprint samenkomen in een nieuwe wereldorde, maakt deze aflevering onmisbaar voor wie verder wil kijken dan de krantenkoppen.

De botsing met de ‘kademuren’ van staatsschulden, vergrijzing en strategische afhankelijkheid dwingt Europa tot keuzes die het decennia heeft uitgesteld. In het gesprek passeren de fragiele Franse begroting, de Amerikaanse oorlogsmoeheid en de Chinese robotiseringsdroom als remmen én motoren van verandering. Tussen pessimisme en voorzichtig optimisme zoeken Rob, Arend Jan en Scheffer naar handelingsvermogen: hoe bewaart Europa zijn aantrekkingskracht als vrijheidsgemeenschap in een wereld die minder westers wordt?

[Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens]

Over de Podcast

Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit.

Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek.

Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's!

BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater

Reageren?

Op X: @ajboekestijn en @robdewijk

Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social

Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl

Over de makers:

Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV.

Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op.

Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).