Europa dreigt vermalen te worden in de AI-wedloop tussen China en de VS. Te gast: onderzoeksdirecteur bij de Brusselse denktank Arq Foundation Daan Juijn.

Europa raakt klem tussen een Amerikaanse en Chinese AI-wapenwedloop en ziet zijn economische en politieke macht wegglijden. Daan Juijn schetst hoe de razendsnelle vooruitgang in AI, gevoed door gigantische Amerikaanse datacenters, leidt tot autonome cyberaanvallen, gerobotiseerde oorlogsvoering en een groeiende afhankelijkheid van een handvol bedrijven in Silicon Valley en Beijing. Rob de Wijk en Arend Jan Boekestijn leggen de koppeling met Europese veiligheidsbelangen, strategische autonomie en de rol van ASML, chips en exportcontroles.

Brussel probeert intussen via regulering, subsidies en plannen voor een "CERN voor AI" grip te krijgen op rekenkracht en digitale soevereiniteit, maar loopt vast op versnipperd beleid, NIMBY, netcongestie en te weinig kapitaal. Daan waarschuwt dat halfslachtige Europese initiatieven en te strenge regels leiden tot inferieure modellen en kwetsbare infrastructuur, terwijl Amerika miljarden in nieuwe datacenters pompt. De discussie eindigt bij coalities van middenmachten, inspectieregimes voor datacenters en de vraag hoeveel pijn Europa eerst moet lijden voordat het echt in beweging komt.

Rob, Arend Jan en Daan verkennen hoe ransomwaregolven, gehackte ziekenhuizen en militaire AI-confrontaties als katalysator kunnen werken voor een serieuze Europese mobilisatie, maar ook hoe verkeerde beleidsreacties de kloof met de VS en China verder vergroten. De combinatie van marktconcentratie, veiligheidsrisico's en geopolitieke chantage maakt van AI geen losstaand techdossier maar een blauwdruk voor de toekomstige machtsorde, waarin Europa zich opnieuw moet uitvinden om nog aan de onderhandelingstafel te zitten.

[Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens]

Over de Podcast

Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit.

Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek.

Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's!

BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater

Reageren?

Op X: @ajboekestijn en @robdewijk

Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social

Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl

Over de makers:

Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV.

Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op.

Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).