Rusland gaat grenzen over in sabotage, aanslagen en andere clandestiene operaties op Europees grondgebied. Dat geldt nog niet voor de tegenreactie. Wat kunnen we doen? Te gast: Bart van den Berg, defensiespecialist van Instituut Clingendael. (B&W+)

Rusland voert een steeds agressievere hybride oorlog tegen Europa om politieke besluitvorming te ontwrichten en NAVO-solidariteit te testen. Arend Jan Boekestijn, Rob de Wijk en Bart van den Berg bespreken hoe cyberaanvallen, drones en sabotage rond vitale infrastructuur passen in de Russische militaire doctrine van strategische afschrikking. De EU reageert met sancties en betere verdediging, maar blijft gevangen tussen juridische terughoudendheid en angst voor escalatie.

Europese regeringen zoeken naar een werkbaar antwoord op Russische prikacties, van Leipzig tot Roemenië, terwijl artikel 5 als politieke rem op offensief optreden fungeert. Bart van den Berg schetst hoe deterrence by denial tekortschiet en pleit voor meer deterrence by punishment, inclusief offensieve cyberoperaties en steun aan Oekraïense acties. De discussie legt spanningen bloot binnen de NAVO, tussen Amerikaanse durf en Europese voorzichtigheid.

Nederland worstelt intussen met de vraag hoever inlichtingendiensten en special forces mogen gaan in offensieve hybride operaties richting Rusland. Juridische kaders, internationale rechtsorde en morele grenzen botsen met de noodzaak om daadwerkelijk af te schrikken en ondermijning te voorkomen. De aflevering verkent welke clandestiene middelen Europa kan en wil inzetten, en waar politiek en publiek nog moeten bijbenen.

[Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens]

Over de Podcast

Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit.

Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek.

Reageren?

Op X: @ajboekestijn en @robdewijk

Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social

Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl

Over de makers:

Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV.

Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op.

Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).