De technologische revolutie en terugkeer van grootmachtscompetitie dwingt Europa een nieuw antwoord te zoeken op fundadamentele vragen. Te gast: datawetenschapper en HCSS-analist Paul Verhagen. Zijn boek: https://dasmag.nl/product/the-techtonic-shift/

Europa staat klem tussen Amerikaanse AI-chaos, Chinese machtsopbouw en Russische agressie en moet zijn relatie met technologie en de staat herijken. Arend Jan Boekestijn en Hugo Reitsma spreken met Paul Verhagen over hoe sociale media, algoritmes en Big Tech de fundamenten van liberale democratie aantasten en populistische krachten voeden. De Chinese Great Firewall blijkt een harde maar consequente antwoord op digitale ontwrichting, terwijl het Westen zijn instituties nauwelijks heeft aangepast.

Paul Verhagen schetst hoe technologie de natiestaat loswrikt en de wereld opsplitst in techno-ideologische blokken, waarin Europa klem zit tussen Washington en Beijing. Hij bepleit Europese strategische autonomie met een assertieve rol voor de staat: van een eigen defensiearchitectuur en digitale infrastructuur tot het herzien van belasting op AI-arbeid en het terugdringen van Amerikaanse clouddominantie. Daarbij schuurt de Europese verlichting met Chinese staatslogica, maar blijft het behoud van mensenrechten binnen de EU een harde randvoorwaarde.

In het debat over de toekomst van democratie pleit Verhagen voor een nieuwe balans tussen negatieve en positieve vrijheid, waarin de staat actieve voorwaarden schept voor kansengelijkheid zonder het Chinese model te omarmen. De spanning tussen individuele rechten, collectieve problemen als klimaat en woningmarkt, en de verslavende logica van sociale media loopt als rode draad door het gesprek en laat de vraag open hoeveel tijd Europa nog heeft om deze tectonische verschuiving te keren.

[Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens]

Over de Podcast

Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit.

Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek.

Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's!

Reageren?

Op X: @ajboekestijn en @robdewijk

Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social

Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl

Over de makers:

Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV.

Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op.

Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).