Speciaal voor luisteraars van BNR De Wereld: een bijzondere podcasttip. Hoe zijn we in deze energiecrisis terecht gekomen? Den Haag wijst naar Rusland van Poetin. Maar is dat het hele verhaal? In deze driedelige podcastserie gaat energie- en klimaatverslaggever Mark Beekhuis aan de slag om antwoord te vinden op die vragen. Luister nu naar aflevering 1, met Bernard Hammelburg en Stefan de Vries.

Speciaal voor luisteraars van BNR De Wereld: een bijzondere podcasttip. Hoe zijn we in deze energiecrisis terecht gekomen? Den Haag wijst naar Rusland van Poetin. Maar is dat het hele verhaal? In deze driedelige podcastserie gaat energie- en klimaatverslaggever Mark Beekhuis aan de slag om antwoord te vinden op die vragen. Luister nu naar aflevering 1, met Bernard Hammelburg en Stefan de Vries.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

SPECIAL: De prijs van Poetin

Sinds de Cubaanse revolutie in 1959 hebben dertien Amerikaanse presidenten geprobeerd hun wil aan het eiland op te leggen en het communistische leiderschap af te zetten. Soms met geweld, zoals JFK die in 1961 een mislukte invasie uitvoerde, soms met zachte aanpak, zoals Obama, die probeerde de betrekkingen te normaliseren. Maar al die 67 jaar al is Cuba geïsoleerd door een Amerikaanse boycot. Donald Trump wil president Miguel Diaz-Canel afzetten, en zou daarmee de eerste van de dertien zijn die het eiland weer onder Amerikaanse voogdij plaatst. Want daar komt het op neer. 

Cuba was eerst 400 jaar Spaans, maar ook na de onafhankelijkheid in 1902 bleef het in feite een kolonie – nu van Amerika. Van een ‘Cuba libre’ was nooit sprake, behalve in westerse kroegen. Landbouw en industrie waren volledig in Amerikaanse handen, het eiland was een gok- en seksparadijs lang voordat Las Vegas bestond. In 1998 en 2016 probeerde de Trump Corporation  voet aan de grond te krijgen om luxe golfclubs te bouwen. We weten dus waar Trump op uit is, via de afzetting van Diaz-Canel  à la Maduro, dus volgens het Venezuela-scenario. De nog levende Castro-kliek moet dan uit Amerikaanse hand eten. 

Maandag zei Trump: ‘Ik geloof dat ik de eer heb om Cuba in te nemen. Ik bedoel, of ik het bevrijd of inneem, ik denk dat ik eerlijk gezegd kan doen wat ik wil.’ Door het wegvallen van de olieaanvoer uit Venezuela en Mexico, op bevel van Trump, is er geen elektriciteit meer. En dus staat niet alleen het dagelijks leven, maar ook de landbouw en de schamele industrie stil. Cuba kan geen kant uit. 

Voor de val van de Sovjetunie werd de Cubaanse economie overeind gehouden door subsidies uit Moskou. Daarna kwam het toerisme op gang, want bemiddelde westerlingen gingen graag kijken naar die relikwie uit de oude, communistische wereld, met opgeknapte oude huisjes en glimmende Amerikaanse auto’s van vóór de revolutie van 1959. Dat vonden die bemiddelde toeristen, die in aparte hotels of bij mensen thuis logeerden en met apart toeristengeld of dollars moesten betalen, prachtig – ach, wat schattig toch – een soort apies kijken. 

Ook dat is allemaal weg. Het land valt om, in de grijpgrage armen van Donald Trump, met speciale assistentie van zijn rechterhand Marco Rubio, de zoon van Cubaanse immigranten, klaar om de vastgoed boys ’n girls te laten toeslaan. Cuba mag dan omvallen, het is nog steeds een soeverein land. Hoe zou het komen dat het talkshowcircuit nog niet kraait over de schending van het internationale recht? Of komt dat nog?

Sinds de Cubaanse revolutie in 1959 hebben dertien Amerikaanse presidenten geprobeerd hun wil aan het eiland op te leggen en het communistische leiderschap af te zetten. Soms met geweld, zoals JFK die in 1961 een mislukte invasie uitvoerde, soms met zachte aanpak, zoals Obama, die probeerde de betrekkingen te normaliseren. Maar al die 67 jaar al is Cuba ge&iuml;soleerd door een Amerikaanse boycot. Donald Trump wil president Miguel Diaz-Canel afzetten, en zou daarmee de eerste van de dertien zijn die het eiland weer onder Amerikaanse voogdij plaatst. Want daar komt het op neer.&nbsp;
Cuba was eerst 400 jaar Spaans, maar ook na de onafhankelijkheid in 1902 bleef het in feite een kolonie &ndash; nu van Amerika. Van een &lsquo;Cuba libre&rsquo; was nooit sprake, behalve in westerse kroegen. Landbouw en industrie waren volledig in Amerikaanse handen, het eiland was een gok- en seksparadijs lang voordat Las Vegas bestond. In 1998 en 2016 probeerde de&nbsp;<a href="https://www.nytimes.com/2026/03/17/world/americas/trump-cuba-intervention.html">Trump Corporation</a>&nbsp;&nbsp;voet aan de grond te krijgen om luxe golfclubs te bouwen. We weten dus waar Trump op uit is, via&nbsp;<a href="https://apnews.com/article/cuba-power-outage-electricity-trump-28db6c460ed84df539a574bed16a819d">de afzetting van Diaz-Canel</a>&nbsp;&nbsp;&agrave; la Maduro, dus volgens het Venezuela-scenario. De nog levende Castro-kliek moet dan uit Amerikaanse hand eten.&nbsp;
Maandag zei Trump: &lsquo;<a href="https://www.theguardian.com/world/2026/mar/17/donald-trump-can-take-cuba-oil">Ik geloof dat ik de eer heb om Cuba in te nemen</a>. Ik bedoel, of ik het bevrijd of inneem, ik denk dat ik eerlijk gezegd kan doen wat ik wil.&rsquo; Door het wegvallen van de olieaanvoer uit Venezuela en Mexico, op bevel van Trump, is er geen elektriciteit meer. En dus staat niet alleen het dagelijks leven, maar ook de landbouw en de schamele industrie stil.&nbsp;<a href="https://time.com/article/2026/03/17/cuba-economic-energy-crisis-trump-us-explainer/&nbsp;">Cuba kan geen kant uit</a>.&nbsp;
Voor de val van de Sovjetunie werd de Cubaanse economie overeind gehouden door subsidies uit Moskou. Daarna kwam het toerisme op gang, want bemiddelde westerlingen gingen graag kijken naar die relikwie uit de oude, communistische wereld, met opgeknapte oude huisjes en glimmende Amerikaanse auto&rsquo;s van v&oacute;&oacute;r de revolutie van 1959. Dat vonden die bemiddelde toeristen, die in aparte hotels of bij mensen thuis logeerden en met apart toeristengeld of dollars moesten betalen, prachtig &ndash; ach, wat schattig toch &ndash; een soort apies kijken.&nbsp;
Ook dat is allemaal weg. Het land valt om, in de grijpgrage armen van Donald Trump, met speciale assistentie van zijn rechterhand Marco Rubio, de zoon van Cubaanse immigranten, klaar om de vastgoed boys &rsquo;n girls te laten toeslaan. Cuba mag dan omvallen, het is nog steeds een soeverein land. Hoe zou het komen dat het talkshowcircuit nog niet kraait over de schending van het internationale recht? Of komt dat nog?

‘Cuba Libre’ bestaat alleen in de kroeg

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/e2efd57d-f3f8-481a-a672-b411005144d8/transcript

Volgens president Trump is de oorlog met Iran al gewonnen en zal die snel eindigen, maar Iran weigert te onderhandelen en blijft de Straat van Horzmuz blokkeren. Jaap de Hoop Scheffer, voormalig NAVO-baas en oud-minister van Buitenlandse Zaken, wijt dit vooral aan een gebrek aan strategie in het Witte Huis. 'Ik zie een president die steeds verder het moeras inloopt.' Hij is te gast in BNR De Wereld met Bernard Hammelburg.

Luister ook |‘Israël en Amerika zijn heer en meester boven Iran’

Een probleem daarbij is dat Iran relatief weinig nodig heeft om de gevolgen van de oorlog aan de rest van de wereld te laten merken met het stijgen van de olieprijzen. ‘Zelfs al zou je alle raketlanceerders uitschakelen, dan nog kan Iran de wereld in de greep houden met die afsluiting van de straat van Hormuz.’ De Hoop Scheffer denkt dat ook dat de militaire top in Amerika de bevelen van de president uitvoert met een zekere 'gewetenswroeging'.

Nederland heeft nu het schip Zn. Mr. Evertsen naar Cyprus gestuurd om te helpen bij de verdediging van Cyprus, nu ook dat land is beschoten door Iran. Volgens De Hoop Scheffer betekent dit dat Nederland ook meedoet aan de oorlog. Daarbij trekt hij parallellen met de Irak-oorlog van 2003.

Lees ook |Van ‘kruisraket voor de armen’ naar dominantie op het slagveld: Iraanse Shahed-drone

Oekraïne helpt landen in de Golf-regio

Een grote kracht van Iran zijn de kamikaze Shahed-drones. Met die drones heeft Oekraïne al jaren dagelijks te maken, omdat Rusland ze gebruikt. Inmiddels heeft Oekraïne hele goede afweer tegen die drones en vragen andere landen Oekraïne om hulp. Zelensky stelt zich welwillend op, ook in de hoop dat daarmee de oorlog in Oekraïne niet naar de achtergrond verdwijnt. Te gast zijn Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.

Over BNR De Wereld

BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp.

Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Volgens president Trump is de oorlog met Iran al gewonnen en zal die snel eindigen, maar Iran weigert te onderhandelen en blijft de Straat van Horzmuz blokkeren. Jaap de Hoop Scheffer, voormalig NAVO-baas en oud-minister van Buitenlandse Zaken, wijt dit vooral aan een gebrek aan strategie in het Witte Huis. 'Ik zie een president die steeds verder het moeras inloopt.' Hij is te gast in BNR De Wereld met Bernard Hammelburg.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10595590/israel-en-amerika-zijn-heer-en-meester-boven-iran">&lsquo;Isra&euml;l en Amerika zijn heer en meester boven Iran&rsquo;</a>
Een probleem daarbij is dat Iran relatief weinig nodig heeft om de gevolgen van de oorlog aan de rest van de wereld te laten merken met het stijgen van de olieprijzen. &lsquo;Zelfs al zou je alle raketlanceerders uitschakelen, dan nog kan Iran de wereld in de greep houden met die afsluiting van de straat van Hormuz.&rsquo; De Hoop Scheffer denkt dat ook dat de militaire top in Amerika de bevelen van de president uitvoert met een zekere 'gewetenswroeging'.
Nederland heeft nu het schip Zn. Mr. Evertsen naar Cyprus gestuurd om te helpen bij de verdediging van Cyprus, nu ook dat land is beschoten door Iran. Volgens De Hoop Scheffer betekent dit dat Nederland ook meedoet aan de oorlog. Daarbij trekt hij parallellen met de Irak-oorlog van 2003.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10595627/van-kruisraket-voor-de-armen-naar-dominantie-op-het-slagveld-iraanse-shahed-drone">Van &lsquo;kruisraket voor de armen&rsquo; naar dominantie op het slagveld: Iraanse Shahed-drone</a>
Oekra&iuml;ne helpt landen in de Golf-regio
Een grote kracht van Iran zijn de kamikaze Shahed-drones. Met die drones heeft Oekra&iuml;ne al jaren dagelijks te maken, omdat Rusland ze gebruikt. Inmiddels heeft Oekra&iuml;ne hele goede afweer tegen die drones en vragen andere landen Oekra&iuml;ne om hulp. Zelensky stelt zich welwillend op, ook in de hoop dat daarmee de oorlog in Oekra&iuml;ne niet naar de achtergrond verdwijnt. Te gast zijn Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
<hr>
Over BNR De Wereld
BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp.
Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar&nbsp;<a href="mailto:dewereld@bnr.nl">dewereld@bnr.nl</a>.
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl">Micha&euml;l Roele</a>,&nbsp;buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Trump loopt steeds verder het moeras in'

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/1a6e9178-f6b3-402c-899f-b40b0106d6b0/transcript

Hoe omzichtig het kabinet ook strooit met ontwijkend taalgebruik, het is duidelijk dat Nederland met het inzetten van het fregat Zr. Ms. Evertsen deelneemt aan de Amerikaan-Israëlische oorlog tegen Iran. Want hoe je het ook wendt of keert, het beschermen van Cyprus tegen aanvallen van Iran of zijn proxy’s is een defensieve toevoeging aan de Amerikaans-Israëlische kant van de oorlog. En het is de vraag of die oorlog legaal is volgens het internationaal recht.

Formeel beantwoordt Nederland de wens van Frankrijk om de begeleidende gevechtsgroep rondom het vliegdekschip Charles de Gaulle te versterken bij de bescherming van Cyprus. Hoewel ook president Macron de verdediging van Cyprus essentieel noemt, gaat de Franse ‘mozaïek-strategie’ veel verder. Er ligt een fregat in de Golf van Oman, twee fregatten in de Rode Zee, 16 gevechtshelikopters nabij en er zijn nog eens acht fregatten en twee amfibie-helikopters onderweg naar de Straat van Hormuz. Macron distantieert zich weliswaar van het dreigement van Trump dat Amerika ‘twintig keer harder’ dan nu zal toeslaan als de Straat van Hormuz niet door Iran wordt vrijgegeven, maar zijn doel is hetzelfde. En ook hij probeert het voor te doen alsof dat alles geen onderdeel is van de oorlog.

Maar ook in zijn geval geldt dat defensieve steun in de strijd tegen Iran feitelijk hetzelfde is als gezamenlijk optrekken tegen Iran. De vergelijking gaat een beetje mank, maar het doet denken aan de Tweede Wereldoorlog, toen de Sovjets oprukten vanuit het oosten, en de geallieerden vanuit het westen. Er was, tot vlak voor de Duitse capitulatie, opmerkelijk weinig contact tussen de fronten. Maar het was wel dezelfde oorlog. 

Gelukkig heeft het kabinet aan de missie van het Nederlandse fregat een eindtijd verbonden. In april is dit avontuur voorbij, al wordt een vervolgmissie niet helemaal uitgesloten. Nederland heeft dus een exit-strategie.

Die hebben de Fransen niet en – veel bedenkelijker – de Amerikanen evenmin. Trump is daar, nu de economie het gevaar loopt in te storten en zijn kiezers hem dreigen te ontvallen, driftig naar op zoek, getuige zijn warrige verhaal van maandag, toen hij binnen twee uur tijd het einde van de oorlog, de voortzetting en zelfs opvoering van de oorlog, en vervolgens het einde van de oorlog op termijn aankondigde. Hoe zat het ook alweer met het lijden van het Iraanse volk? Waren we daar niet erg mee begaan? Het verdedigen van de vijanden van Iran is misschien heel nobel, maar wat heeft een onderdrukte burger van Qom of Teheran aan dat Nederlandse fregat?

Hoe omzichtig het kabinet ook strooit met ontwijkend taalgebruik, het is duidelijk dat Nederland met het inzetten van het fregat Zr. Ms. Evertsen deelneemt aan de Amerikaan-Isra&euml;lische oorlog tegen Iran. Want hoe je het ook wendt of keert, het beschermen van Cyprus tegen aanvallen van Iran of zijn proxy&rsquo;s is een defensieve toevoeging aan de Amerikaans-Isra&euml;lische kant van de oorlog. En het is de vraag of die oorlog legaal is volgens het internationaal recht.
Formeel beantwoordt Nederland de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/nieuws/nieuws-politiek/10595884/kabinet-stuurt-fregat-naar-middellandse-zee-vanwege-oorlog-iran">wens van Frankrijk</a>&nbsp;om de begeleidende gevechtsgroep rondom het vliegdekschip Charles de Gaulle te versterken bij de bescherming van Cyprus. Hoewel ook president Macron de verdediging van Cyprus essentieel noemt, gaat de Franse&nbsp;<a href="https://archive.ph/XYRac&nbsp;">&lsquo;moza&iuml;ek-strategie&rsquo;</a>&nbsp;veel verder. Er ligt een fregat in de Golf van Oman, twee fregatten in de Rode Zee, 16 gevechtshelikopters nabij en er zijn nog eens acht fregatten en twee amfibie-helikopters onderweg naar de Straat van Hormuz. Macron distantieert zich weliswaar van het dreigement van Trump dat Amerika &lsquo;twintig keer harder&rsquo; dan nu zal toeslaan als de Straat van Hormuz niet door Iran wordt vrijgegeven, maar zijn doel is hetzelfde. En ook hij probeert het voor te doen alsof dat alles geen onderdeel is van de oorlog.
Maar ook in zijn geval geldt dat defensieve steun in de strijd tegen Iran feitelijk hetzelfde is als gezamenlijk optrekken tegen Iran. De vergelijking gaat een beetje mank, maar het doet denken aan de Tweede Wereldoorlog, toen de Sovjets oprukten vanuit het oosten, en de geallieerden vanuit het westen. Er was, tot vlak voor de Duitse capitulatie, opmerkelijk weinig contact tussen de fronten. Maar het was wel dezelfde oorlog.&nbsp;
Gelukkig heeft het kabinet aan de missie van het Nederlandse fregat een eindtijd verbonden. In april is dit avontuur voorbij, al wordt een vervolgmissie niet helemaal uitgesloten.&nbsp;<a href="https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2026/03/04/kamerbrief-inzake-kennisgeving-artikel-100-inzet-zr-ms-evertsen-in-de-middellandse-zee">Nederland heeft dus een exit-strategie</a>.
Die hebben de Fransen niet en &ndash; veel bedenkelijker &ndash; de Amerikanen evenmin. Trump is daar, nu de economie het gevaar loopt in te storten en zijn kiezers hem dreigen te ontvallen, driftig naar op zoek, getuige zijn warrige verhaal van maandag, toen hij binnen twee uur tijd het einde van de oorlog, de voortzetting en zelfs opvoering van de oorlog, en vervolgens het einde van de oorlog op termijn aankondigde. Hoe zat het ook alweer met het lijden van het Iraanse volk? Waren we daar niet erg mee begaan? Het verdedigen van de vijanden van Iran is misschien heel nobel, maar wat heeft een onderdrukte burger van Qom of Teheran aan dat Nederlandse fregat?

Meedoen aan de oorlog

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/ceccc872-e53b-4380-95ae-b40a005118f1/transcript

SPECIAL: De prijs van Poetin

In 1 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips