Er is verwarring ontstaan over de levering van Nederlandse tanks aan Oekraïne. Het hele plan om Oekraïne snel van moderne tanks te voorzien lijkt in het water te vallen. Ondertussen vrezen experts dat de noodzaak van die tanks ook afneemt naarmate het verwachte Russische luchtoffensief dichterbij komt. 

Er is verwarring ontstaan over de levering van Nederlandse tanks aan Oekraïne. Het hele plan om Oekraïne snel van moderne tanks te voorzien lijkt in het water te vallen. Ondertussen vrezen experts dat de noodzaak van die tanks ook afneemt naarmate het verwachte Russische luchtoffensief dichterbij komt.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

Europaverslaggever Geert Jan Hahn neemt je mee op reis door Europa. Van de Brusselse bubbel tot aan de oorlog in Oekraïne. Met elke werkdag een verrassend verslag. Volg Geert Jan en blijf scherp

Bij afwezigheid van Geert Jan Hahn neemt Europaverslaggever Michal van der Toorn je mee op reis door Europa.

Europaverslaggever Geert Jan Hahn neemt je mee op reis door Europa. Van de Brusselse bubbel tot aan de oorlog in Oekraïne. Met elke werkdag een verrassend verslag. Volg Geert Jan en blijf scherp
Bij afwezigheid van Geert Jan Hahn neemt Europaverslaggever Michal van der Toorn je mee op reis door Europa.

Hahn in Europa | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

Oekraïne ochtend update 16/02/2023

Amerika is de grootste olieproducent ter wereld. Amerika importeert geen olie via de Straat van Hormuz. Amerika confisqueert nu ook 65 procent van de olie in Venezuela, het land met ’s werelds grootste oliereserves. Dan zou, redeneert Donald Trump, die vermaledijde benzineprijs in Amerika toch moeten dalen? Maar daar is weinig uitzicht op, in elk geval niet vóór de midterm verkiezingen op 3 november.

Dat komt in de eerste plaats doordat de werkelijkheid weerbarstig is. De olieprijs is een mondiale dagkoers, al is het alleen al doordat het zwarte goud kriskras door de wereld wordt verhandeld, ook door de VS, waar de Amerikaanse oliemaatschappijen er trouwens dik aan verdienen. 

In de tweede plaats hebben Joe Biden en Donald Trump beiden recordhoeveelheden olie uit de nationale reserve op de markt gebracht in een poging om de benzineprijs omlaag te duwen, waardoor die reserve op een bedenkelijk lage 40 procent staat. In de derde plaats slurpt oorlog voeren kolossale hoeveelheden brandstof op voor militaire vliegtuigen en schepen, al zegt het Pentagon dat de voorraad ruim voldoende is.

Trump zegt dat het probleem van Hormuz, na een af-en-aanoorlog van een half jaar, is opgelost, maar voor de oorlog gingen er dagelijks ruim honderd tankschepen door de straat, en sindsdien gemiddeld hooguit vijftien. Het ei van Columbus, redeneerde Trump, was het innen van zijn Venezolaanse schat.

Via een privaat-publieke constructie legde hij beslag op die 65 procent Venezolaanse olie, die je – simpel geredeneerd – mag optellen bij de Amerikaanse nationale reserve. Hij noemde het ‘de grootste oliedeal uit de wereldgeschiedenis’, die zou leiden tot ‘aanmerkelijk lagere benzineprijzen voor alle Amerikanen.’

Gunstig effect

Los van de vraag of de confiscatie juridisch in de haak is, is het commentaar van zo ongeveer iedereen in de energiesector dat de Venezolaanse olievelden zo zijn verwaarloosd dat het jaren gaat duren voordat de exploitatie op gang komt. Voordat je een gunstig effect terugziet in de Amerikaanse benzineprijs, zijn we vijf tot vijftien jaar en één tot drie presidenten verder.

De crux voor het oplossen van wat de meeste Amerikanen zien als een brandstofcrisis is niet een deal met Venezuela, maar met Iran. Zolang de kwestie-Hormuz niet is opgelost, dobbert Trump op een stuurloos bootje naar de midterms. En dat is oliedom.

Amerika is de grootste olieproducent ter wereld. Amerika importeert geen olie via de Straat van Hormuz. Amerika confisqueert nu ook 65 procent van de olie in Venezuela, het land met &rsquo;s werelds grootste oliereserves. Dan zou, redeneert Donald Trump, die vermaledijde benzineprijs in Amerika toch moeten dalen? Maar daar is weinig uitzicht op, in elk geval niet v&oacute;&oacute;r de midterm verkiezingen op 3 november.
Dat komt in de eerste plaats doordat de werkelijkheid weerbarstig is. De olieprijs is een mondiale dagkoers, al is het alleen al doordat het zwarte goud kriskras door de wereld wordt verhandeld, ook door de VS, waar de Amerikaanse oliemaatschappijen er trouwens dik aan verdienen.&nbsp;
In de tweede plaats hebben Joe Biden en Donald Trump beiden recordhoeveelheden <a href="https://www.npr.org/2026/08/16/nx-s1-5930403/u-s-oil-reserves-hit-the-lowest-level-seen-in-over-40-years">olie uit de nationale reserve</a> op de markt gebracht in een poging om de benzineprijs omlaag te duwen, waardoor die reserve op een bedenkelijk lage 40 procent staat. In de derde plaats slurpt oorlog voeren kolossale hoeveelheden brandstof op voor militaire vliegtuigen en schepen, al zegt het Pentagon dat de voorraad ruim voldoende is.
Trump zegt dat het probleem van Hormuz, na een af-en-aanoorlog van een half jaar, is opgelost, maar voor de oorlog gingen er dagelijks ruim honderd tankschepen door de straat, en sindsdien gemiddeld hooguit vijftien. Het ei van Columbus, redeneerde Trump, was <a href="https://www.washingtonpost.com/business/2026/09/01/why-trumps-venezuela-oil-deal-will-not-bring-quick-relief-us/">het innen van zijn Venezolaanse schat</a>.
Via een privaat-publieke constructie legde hij beslag op die 65 procent Venezolaanse olie, die je &ndash; simpel geredeneerd &ndash; mag optellen bij de Amerikaanse nationale reserve. Hij noemde het &lsquo;de grootste oliedeal uit de wereldgeschiedenis&rsquo;, die zou leiden tot &lsquo;aanmerkelijk lagere benzineprijzen voor alle Amerikanen.&rsquo;
Gunstig effect
Los van de vraag <a href="https://www.nieuwsblad.be/buitenland/vs-krijgen-controle-over-65-miljard-vaten-olie-uit-venezuela-de-grootse-oliedeal-uit-de-geschiedenis-of-maffiapraktijken/160683312.html">of de confiscatie juridisch in de haak</a> is, is het commentaar van zo ongeveer iedereen in de energiesector dat de Venezolaanse olievelden zo zijn verwaarloosd <a href="https://fox23maine.com/news/nation-world/fact-check-team-could-the-us-venezuela-oil-deal-help-shortages-and-price-spikes-barrels-reserves-gas-?teaserSource=trending">dat het jaren gaat duren</a> voordat de exploitatie op gang komt. Voordat je een gunstig effect terugziet in de Amerikaanse benzineprijs, zijn we vijf tot vijftien jaar en &eacute;&eacute;n tot drie presidenten verder.
De crux voor het oplossen van wat de meeste Amerikanen zien als een brandstofcrisis is niet een deal met Venezuela, maar met Iran. Zolang de kwestie-Hormuz niet is opgelost, dobbert Trump op een stuurloos bootje naar de midterms. En dat is oliedom.

Trumps Venezuela-stunt is oliedom

De oorlog in Oekraïne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het land dreigen onleefbaar te worden denkt Hahn. Ook luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder ziet dit. 'We zien geen effectieve inzet van het luchtwapen.'

Luister ook |'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028'

'De Russen gooien van een afstand van die glijbommen. Oekraïne heeft al meer dan vijftienhonderd stuks aan Russische luchtafweer geraakt', zegt Bolder die defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is. Beide landen schieten er qua terreinwinst niks mee op.

Hahn ziet de tekorten in Oekraïne verder oplopen, zowel op het gebied van luchtafweer als financieel. Dat zien de Europese landen ook. Enkele EU-landen pleiten dan ook opnieuw voor het inzetten van Russische bevroren tegoeden voor Oekraïne.

Lees ook |Nederland wil gebruik bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne weer op EU-agenda

Carney heeft het gehad met Trump

Canada is president Trump helemaal zat en gaat niet mee in zijn dreigementen. En dus is er een handelsoorlog tussen beide landen uitgebroken. Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de University of Victoria in Canada en gasthoogleraar Europese Politiek en Politieke Economie aan de Universiteit Leiden, ziet wat dat losmaakt in haar thuisland Canada.

Luister ook |Amerika Podcast

Trump en Cohen zijn weer maatjes | Postma in Amerika

Michael Cohen was eerst Trumps vertrouweling, daarna werden ze elkaars grote vijanden. Nu heeft Cohen Trump geïnterviewd en lijkt alles weer koek en ei te zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

De oorlog in Oekra&iuml;ne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het land dreigen onleefbaar te worden denkt Hahn. Ook luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder ziet dit. 'We zien geen effectieve inzet van het luchtwapen.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10608692/rusland-zal-de-oorlog-zeker-doorzetten-tot-de-winter-van-2028">'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028'</a>
'De Russen gooien van een afstand van die glijbommen. Oekra&iuml;ne heeft al meer dan vijftienhonderd stuks aan Russische luchtafweer geraakt', zegt Bolder die defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is. Beide landen schieten er qua terreinwinst niks mee op.
Hahn ziet de tekorten in Oekra&iuml;ne verder oplopen, zowel op het gebied van luchtafweer als financieel. Dat zien de Europese landen ook. Enkele EU-landen pleiten dan ook opnieuw voor het inzetten van Russische bevroren tegoeden voor Oekra&iuml;ne.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10609069/nederland-wil-bevroren-russische-tegoeden-weer-op-de-eu-agenda">Nederland wil gebruik bevroren Russische tegoeden voor Oekra&iuml;ne weer op EU-agenda</a>
Carney heeft het gehad met Trump
Canada is president Trump helemaal zat en gaat niet mee in zijn dreigementen. En dus is er een handelsoorlog tussen beide landen uitgebroken. Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de University of Victoria in Canada en gasthoogleraar Europese Politiek en Politieke Economie aan de Universiteit Leiden, ziet wat dat losmaakt in haar thuisland Canada.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Trump en Cohen zijn weer maatjes | Postma in Amerika
Michael Cohen was eerst Trumps vertrouweling, daarna werden ze elkaars grote vijanden. Nu heeft Cohen Trump ge&iuml;nterviewd en lijkt alles weer koek en ei te zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Oorlog in Oekraïne bevindt zich in de meest vernietigende fase'

Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter ‘Operatie Adelaarsklauw,’ een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening.

Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij illegaal wapens had verkocht aan Iran. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knieën weet te krijgen.

Trump gooit het nu over een andere boeg: nieuwe, harde sancties, aangekondigd door minister van Financiën Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen.

Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicaliën en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners.

De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: oude frisdrank in nieuwe zakken  – maar dan op z’n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.

Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter &lsquo;Operatie Adelaarsklauw,&rsquo; een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening.
Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij <a href="https://www.foreignaffairs.com/united-states/maximum-pressure-iran-will-fail?utm_medium=newsletters&amp;utm_source=fatoday&amp;utm_campaign=Maximum%20Pressure%20on%20Iran%20Will%20Fail&amp;utm_content=20260825&amp;utm_id=A&amp;utm_term=FA%20Today_Newsletter">illegaal wapens had verkocht aan Iran</a>. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knie&euml;n weet te krijgen.
Trump gooit het nu over een andere boeg: <a href="https://www.npr.org/2026/08/25/nx-s1-5943572/trump-iran-sanctions">nieuwe, harde sancties</a>, aangekondigd door minister van Financi&euml;n Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen.
Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicali&euml;n en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners.
De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: <a href="https://www.bbc.com/news/articles/cr50n9gnljgo">oude frisdrank in nieuwe zakken</a>&nbsp; &ndash; maar dan op z&rsquo;n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.

Oekraïne ochtend update 16/02/2023

In 3 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips