De vooraanstaande Russische oppositievoerder Aleksej Navalny is op 47-jarige leeftijd overleden. De strafkolonie waar Navalny gevangen zat meldt dat hij onwel werd tijdens een wandeling. De precieze doodsoorzaak is niet bekend. Vanuit de hele wereld stromen de reacties binnen.

In deze extra uitzending praat Liesbeth Staats met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en makers van de BNR Perestrojkast Geert Jan Hahn en Floris Akkerman.

De vooraanstaande Russische oppositievoerder Aleksej Navalny is op 47-jarige leeftijd overleden. De strafkolonie waar Navalny gevangen zat meldt dat hij onwel werd tijdens een wandeling. De precieze doodsoorzaak is niet bekend. Vanuit de hele wereld stromen de reacties binnen.
In deze extra uitzending praat Liesbeth Staats met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en makers van de BNR Perestrojkast Geert Jan Hahn en Floris Akkerman.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

Extra: De dood van Aleksej Navalny

Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter ‘Operatie Adelaarsklauw,’ een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening.

Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij illegaal wapens had verkocht aan Iran. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knieën weet te krijgen.

Trump gooit het nu over een andere boeg: nieuwe, harde sancties, aangekondigd door minister van Financiën Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen.

Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicaliën en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners.

De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: oude frisdrank in nieuwe zakken  – maar dan op z’n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.

Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter &lsquo;Operatie Adelaarsklauw,&rsquo; een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening.
Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij <a href="https://www.foreignaffairs.com/united-states/maximum-pressure-iran-will-fail?utm_medium=newsletters&amp;utm_source=fatoday&amp;utm_campaign=Maximum%20Pressure%20on%20Iran%20Will%20Fail&amp;utm_content=20260825&amp;utm_id=A&amp;utm_term=FA%20Today_Newsletter">illegaal wapens had verkocht aan Iran</a>. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knie&euml;n weet te krijgen.
Trump gooit het nu over een andere boeg: <a href="https://www.npr.org/2026/08/25/nx-s1-5943572/trump-iran-sanctions">nieuwe, harde sancties</a>, aangekondigd door minister van Financi&euml;n Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen.
Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicali&euml;n en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners.
De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: <a href="https://www.bbc.com/news/articles/cr50n9gnljgo">oude frisdrank in nieuwe zakken</a>&nbsp; &ndash; maar dan op z&rsquo;n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.

Dreigende knock-out voor Trump

Rusland en Oekraïne voeren een verbeten strijd met elkaar uit op de Zwarte Zee. Daarbij raken ze onder meer graanterminals in elkaars havens. Volgens Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft Rusland de oorlog op de Zwarte Zee al verloren, maar dat betekent niet dat de oorlog spoedig ten einde komt.

Luister ook |Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair'

'Alle tekenen wijzen erop dat Rusland deze oorlog zal doorzetten tot de winter en herfst van volgend jaar. Dan praten we over eind 2027 begin 2028', zegt Van Koningsbrugge in BNR De Wereld bij Geert Jan Hahn. 'De oorlog begon in 2014 met De Krim en zal daar in zekere zin ook moeten eindigen.' Volgens hem is de status van het schiereiland van cruciaal belang voor Russen. 'Dat ligt enorm gevoelig in Rusland. Als je vraagt of Russen het eens zijn met de annexatie van De Krim, dan antwoorden ze ja. Het is voor hen onverteerbaar als dat niet meer Russisch zou zijn in de toekomst.'

Toch ziet Van Koningsbrugge wel scheuren in Rusland ontstaan. 'De burgemeester van Moskou spreekt zich uit, net als mensen uit de Doema.' Hij verwijst daarbij ook naar berichten dat Rusland brandstof moet importeren vanwege grote tekorten.

Lees ook |Boodschappen volgend jaar fors duurder door graanoorlog Rusland-Oekraïne

Nieuwe Wende aanstaande in Duitsland

Duitsland koerst af op een nieuwe Wende. De radicaalrechtse Alternative für Deutschland (AfD) staat op het punt om de absolute meerderheid te halen in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. 'Daarmee zou extreemrechts voor het eerst sinds 1933 aan de macht komen in Duitsland', zegt Jeroen Reygaert, journalist bij de Vlaamse VRT en schrijver van het boek Het Verdampte Land over Duitsland. De invloed daarvan op de Duitse positie in Europa mogen we volgens hem ook niet onderschatten. 'Duitse deelstaatverkiezingen bepalen voor een groot deel de toekomst van politici. Merkel kondigde ook haar vertrek aan na verlies bij dit soort verkiezingen.'

Luister ook |Amerika Podcast

Darline Graham komt niet lekker uit de verf | Postma in Amerika

De zus van de overleden senator Lindsey Graham heeft zijn zetel tijdelijk overgenomen. Zij voert nu campagne om zijn zetel permanent binnen te halen, maar haar campagne verloopt nogal stroef, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Rusland en Oekra&iuml;ne voeren een verbeten strijd met elkaar uit op de Zwarte Zee. Daarbij raken ze onder meer graanterminals in elkaars havens. Volgens Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft Rusland de oorlog op de Zwarte Zee al verloren, maar dat betekent niet dat de oorlog spoedig ten einde komt.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10608260/verlies-dreigt-voor-trump-bij-midterms-de-oorlog-is-ongelofelijk-impopulair">Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair'</a>
'Alle tekenen wijzen erop dat Rusland deze oorlog zal doorzetten tot de winter en herfst van volgend jaar. Dan praten we over eind 2027 begin 2028', zegt Van Koningsbrugge in BNR De Wereld bij Geert Jan Hahn. 'De oorlog begon in 2014 met De Krim en zal daar in zekere zin ook moeten eindigen.' Volgens hem is de status van het schiereiland van cruciaal belang voor Russen. 'Dat ligt enorm gevoelig in Rusland. Als je vraagt of Russen het eens zijn met de annexatie van De Krim, dan antwoorden ze ja. Het is voor hen onverteerbaar als dat niet meer Russisch zou zijn in de toekomst.'
Toch ziet Van Koningsbrugge wel scheuren in Rusland ontstaan. 'De burgemeester van Moskou spreekt zich uit, net als mensen uit de Doema.' Hij verwijst daarbij ook naar berichten dat Rusland brandstof moet importeren vanwege grote tekorten.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10608555/boodschappen-volgend-jaar-fors-duurder-door-graanoorlog-rusland-oekraine">Boodschappen volgend jaar fors duurder door graanoorlog Rusland-Oekra&iuml;ne</a>
Nieuwe Wende aanstaande in Duitsland
Duitsland koerst af op een nieuwe Wende. De radicaalrechtse Alternative f&uuml;r Deutschland (AfD) staat op het punt om de absolute meerderheid te halen in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. 'Daarmee zou extreemrechts voor het eerst sinds 1933 aan de macht komen in Duitsland', zegt Jeroen Reygaert, journalist bij de Vlaamse VRT en schrijver van het boek Het Verdampte Land over Duitsland. De invloed daarvan op de Duitse positie in Europa mogen we volgens hem ook niet onderschatten. 'Duitse deelstaatverkiezingen bepalen voor een groot deel de toekomst van politici. Merkel kondigde ook haar vertrek aan na verlies bij dit soort verkiezingen.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Darline Graham komt niet lekker uit de verf | Postma in Amerika
De zus van de overleden senator Lindsey Graham heeft zijn zetel tijdelijk overgenomen. Zij voert nu campagne om zijn zetel permanent binnen te halen, maar haar campagne verloopt nogal stroef, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028'

President Trump heeft een probleem met de oorlog met Iran. Hij weet die maar niet te stoppen en dat terwijl de midterms eraan komen. Peilingen laten zien dat driekwart van de Amerikaanse bevolking tegen de oorlog met Iran is. Volgens Amerikanist Koen Petersen brengt dit Trump in een lastig parket.

Luister ook |Russische rakettenregen op Oekraïne: 'Ik heb me niet eerder zo onveilig gevoeld'

‘Trump heeft al tientallen keren gezegd dat het einde in zicht is, maar dat is keer op keer niet gebeurd,’ zegt Koen Petersen, Amerikanist en Eerste Kamerlid voor de VVD. ‘Als Amerika nu zou weggaan, zou het echt een verliesscenario zijn, omdat op Amerika op alle vlakken moet inleveren.'

De oorlog is volgens Petersen zeer impopulair onder zwevende kiezers, terwijl 40% van de Republikeinse achterban kritisch is. Intussen worstelt Trump met de War Powers Act, de blokkade in het Congres rond de defensiebegroting van 1500 miljard dollar en de keuze tussen militair opschalen, economische sancties en ‘declare victory and leave’ als uitweg. De combinatie van oplopende inflatie, hoge brandstofprijzen en electorale risico’s beperken zijn manoeuvreerruimte verder.

Lees ook |Nederland doet mee aan Navo-missie voor verdediging Groenland: ‘Ook tegen de VS’

Xi kijkt tevreden naar ontwikkelingen rond Iran

Terwijl Amerika worstelt met Iran, houdt die andere grootmacht zich erg koest. De Chinese president Xi kijkt tevreden en heeft er juist een belang bij dat dit nog even voortduurt. Al zal China dat nooit publiekelijk zeggen. Sinoloog Henk Schulte Nordholt is te gast. Hij benadrukt dat de verzwakkende Amerikaanse aanwezigheid in Azië en dalende politieke wil in Washington, Beijing kunnen aanmoedigen om zijn druk op Taiwan op te voeren. Tegelijk blijft de daadwerkelijke gevechtskracht van het Chinese leger ongetest en is er onrust in de legertop door Xi’s zuiveringen.

Luister ook |De uitputtingsoorlog tussen Poetin en Zelensky neemt extreme vormen aan - 11 augustus 2026

Zelensky smeekt om meer luchtafweer

De Russische aanvallen op Kyiv en andere Oekraïense steden met ballistische raketten gaan onverminderd door. President Zelensky vraagt nu dringend om meer luchtafweer. Aan Amerika, maar ook aan Polen en daar komt nu misschien wat hulp vandaan, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

President Trump heeft een probleem met de oorlog met Iran. Hij weet die maar niet te stoppen en dat terwijl de midterms eraan komen. Peilingen laten zien dat driekwart van de Amerikaanse bevolking tegen de oorlog met Iran is. Volgens Amerikanist Koen Petersen brengt dit Trump in een lastig parket.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10607797/russische-rakettenregen-op-oekraine-ik-heb-me-niet-eerder-zo-onveilig-gevoeld">Russische rakettenregen op Oekra&iuml;ne: 'Ik heb me niet eerder zo onveilig gevoeld'</a>
&lsquo;Trump heeft al tientallen keren gezegd dat het einde in zicht is, maar dat is keer op keer niet gebeurd,&rsquo; zegt Koen Petersen, Amerikanist en Eerste Kamerlid voor de VVD. &lsquo;Als Amerika nu zou weggaan, zou het echt een verliesscenario zijn, omdat op Amerika op alle vlakken moet inleveren.'
De oorlog is volgens Petersen zeer impopulair onder zwevende kiezers, terwijl 40% van de Republikeinse achterban kritisch is. Intussen worstelt Trump met de War Powers Act, de blokkade in het Congres rond de defensiebegroting van 1500 miljard dollar en de keuze tussen militair opschalen, economische sancties en &lsquo;declare victory and leave&rsquo; als uitweg. De combinatie van oplopende inflatie, hoge brandstofprijzen en electorale risico&rsquo;s beperken zijn manoeuvreerruimte verder.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10608020/nederland-doet-mee-aan-navo-missie-voor-verdediging-groenland-ook-tegen-de-vs">Nederland doet mee aan Navo-missie voor verdediging Groenland: &lsquo;Ook tegen de VS&rsquo;</a>
Xi kijkt tevreden naar ontwikkelingen rond Iran
Terwijl Amerika worstelt met Iran, houdt die andere grootmacht zich erg koest. De Chinese president Xi kijkt tevreden en heeft er juist een belang bij dat dit nog even voortduurt. Al zal China dat nooit publiekelijk zeggen. Sinoloog Henk Schulte Nordholt is te gast. Hij benadrukt dat de verzwakkende Amerikaanse aanwezigheid in Azi&euml; en dalende politieke wil in Washington, Beijing kunnen aanmoedigen om zijn druk op Taiwan op te voeren. Tegelijk blijft de daadwerkelijke gevechtskracht van het Chinese leger ongetest en is er onrust in de legertop door Xi&rsquo;s zuiveringen.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/makeeuropegreatagain/10608017/de-uitputtingsoorlog-tussen-poetin-en-zelensky-neemt-extreme-vormen-aan-11-augustus-2026">De uitputtingsoorlog tussen Poetin en Zelensky neemt extreme vormen aan - 11 augustus 2026</a>
Zelensky smeekt om meer luchtafweer
De Russische aanvallen op Kyiv en andere Oekra&iuml;ense steden met ballistische raketten gaan onverminderd door. President Zelensky vraagt nu dringend om meer luchtafweer. Aan Amerika, maar ook aan Polen en daar komt nu misschien wat hulp vandaan, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Extra: De dood van Aleksej Navalny

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips