Israël wil zich er niet bij neerleggen, maar de VS wil deze oorlog zo snel mogelijk beëindigen. En dus bezoekt Antony Blinken het Midden-Oosten voor de vierde keer. Een update met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. 

Israël wil zich er niet bij neerleggen, maar de VS wil deze oorlog zo snel mogelijk beëindigen. En dus bezoekt Antony Blinken het Midden-Oosten voor de vierde keer. Een update met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

'Druk op Amerika neemt toe, ook in binnenland'

Saoedi-Arabië heeft een kolossaal wapenarsenaal en een grote krijgsmacht, maar is nu al elf jaar niet in staat de Jemenitische Houthi-rebellen te verslaan. De Houthi’s hebben vaker aanvallen gedaan op Saoedische doelen, maar zo heftig als het er nu toegaat is in tien jaar niet gebeurd. Ze blokkeren al een maand de Straat van Bab el-Mandeb, waarmee ze de olie-export door de Rode Zee hebben afgesneden.

Amerika is veruit de grootste wapenexporteur ter wereld, en Saoedi-Arabië is, met de aankoop van 12-15 procent van die export, veruit de grootste klant: bijvoorbeeld F-15-gevechtsvliegtuigen, Apache en Black Hawk helikopters, 108 Patriot-systemen – al raken de raketten snel op – een enorm arsenaal aan langeafstandsraketten en tanks. Het Pentagon heeft begin deze maand de verkoop van 48 F-35’s goedgekeurd. Kortom: het kan niet op. Alleen: het werkt niet.

Daar zijn verschillende redenen voor. In de eerste plaats is de krijgsmacht slecht getraind. Gevechtsvliegtuigen, helikopters en Patriots, bijvoorbeeld, worden door Amerikanen en Britten onderhouden. Een rigide, archaïsche commandostructuur van loyale leden van het koninklijk huis verhindert officieren en soldaten in het veld zelf beslissingen te nemen. Maar de belangrijkste factor is dat het land een dictatuur is, waarvan de leiders zich grotere zorgen maken over hun veiligheid in eigen land dan over vijanden van buiten. 

Er zijn twee legers: een reguliere krijgsmacht die onder het ministerie van defensie valt en de Saoedi-Arabische Nationale Garde, die is samengesteld uit loyale tribale milities. Ze hebben aparte inlichtingendiensten, gescheiden commandostructuur en inkoopafdelingen. Daarmee is de veiligheid van de omvangrijke koninklijke elite gewaarborgd, maar het samenstellen van een leger dat het kan opnemen tegen vijanden van buiten is een logistieke nachtmerrie.

Daartegenover staan de Houthi’s, die vechten als een guerrillamacht, met een goed getraind leger, uitgerust en van wapens voorzien door Iran, maar inmiddels zeer behendig in de eigen productie van raketten en drones.

Kroonprins Mohammed bin Salman kijkt bijna smekend naar Amerika, dat vorig jaar een bombardement op de Houthi’s uitvoerde, en dat wil hij weer. Washington helpt met inlichtingen en satellietinformatie voor het zoeken naar doelen, maar Donald Trump houdt zich verder op de vlakte. ‘Ik moet nog beslissen’, zegt hij. Begrijpelijk, want een aanval op de Houthi’s leidt onherroepelijk tot Iraanse represailles tegen andere Golfstaten. Als, zoals bij Trump, je grootste zorg de dieselprijs is, bemoei je dan niet met deze burenruzie.

Saoedi-Arabi&euml; heeft een kolossaal wapenarsenaal en een grote krijgsmacht, maar is nu al elf jaar niet in staat de Jemenitische Houthi-rebellen te verslaan. De Houthi&rsquo;s hebben vaker aanvallen gedaan op Saoedische doelen, maar zo heftig als het er nu toegaat is in tien jaar niet gebeurd. Ze blokkeren al een maand de Straat van Bab el-Mandeb, waarmee ze de olie-export door de Rode Zee hebben afgesneden.
Amerika is veruit de grootste wapenexporteur ter wereld, en Saoedi-Arabi&euml; is, met de aankoop van 12-15 procent van die export, veruit de grootste klant: bijvoorbeeld F-15-gevechtsvliegtuigen, Apache en Black Hawk helikopters, 108 Patriot-systemen &ndash; al raken de raketten snel op &ndash; een enorm arsenaal aan langeafstandsraketten en tanks. Het Pentagon heeft begin deze maand de <a href="https://thearabweekly.com/us-boosts-gulf-defences-1-billion-arms-deal-uae">verkoop van 48 F-35&rsquo;s</a> goedgekeurd.&nbsp;Kortom: het kan niet op. Alleen: het werkt niet.
Daar zijn verschillende redenen voor. In de eerste plaats is de<a href="https://www.aei.org/commentary/does-saudi-arabia-know-how-bad-its-armed-forces-are/"> krijgsmacht slecht getraind</a>. Gevechtsvliegtuigen, helikopters en Patriots, bijvoorbeeld, worden door Amerikanen en Britten onderhouden. Een rigide, archa&iuml;sche commandostructuur van loyale leden van het koninklijk huis verhindert officieren en soldaten in het veld zelf beslissingen te nemen. Maar de belangrijkste factor is dat het land een dictatuur is, waarvan de leiders zich grotere <a href="https://democracyparadox.com/2021/11/22/why-the-armies-of-arabia-remain-weak-institutions/">zorgen maken over hun veiligheid</a> in eigen land dan over vijanden van buiten.&nbsp;
Er zijn twee legers: een reguliere krijgsmacht die onder het ministerie van defensie valt en de Saoedi-Arabische Nationale Garde, die is samengesteld uit loyale tribale milities. Ze hebben aparte inlichtingendiensten, gescheiden commandostructuur en inkoopafdelingen. Daarmee is de veiligheid van de omvangrijke koninklijke elite gewaarborgd, maar het samenstellen van een leger dat het kan opnemen tegen vijanden van buiten is een logistieke nachtmerrie.
Daartegenover staan de Houthi&rsquo;s, die vechten als een guerrillamacht, met een goed getraind leger, uitgerust en van wapens voorzien door Iran, maar inmiddels zeer behendig in de eigen productie van raketten en drones.
Kroonprins Mohammed bin Salman kijkt bijna smekend naar Amerika, dat vorig jaar een bombardement op de Houthi&rsquo;s uitvoerde, en dat wil hij weer. Washington helpt met inlichtingen en satellietinformatie voor het zoeken naar doelen, maar Donald Trump houdt zich verder op de vlakte. &lsquo;<a href="https://www.nytimes.com/2026/10/11/world/middleeast/saudi-arabia-options-houthis.html">Ik moet nog beslissen</a>&rsquo;, zegt hij.&nbsp;Begrijpelijk, want een aanval op de Houthi&rsquo;s leidt onherroepelijk tot Iraanse represailles tegen andere Golfstaten. Als, zoals bij Trump, je grootste zorg de dieselprijs is, bemoei je dan niet met deze burenruzie.

Saoedi-Arabië’s machteloze superleger

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/2378ac61-6406-447a-a889-b4e30040d763/transcript

Europa ligt voortdurend onder vuur. Niet letterlijk, maar we worden regelmatig getroffen door sabotageacties. Volgens hoogleraar krijgswetenschappen Martijn Kitzen moeten we dit geen hybride dreigingen noemen. ‘We hebben te maken met een hybride oorlog’, zegt hij in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.

Luister ook |Hervormingen VN keihard nodig: 'Landen voelen zich niet goed vertegenwoordigd'

Denemarken beschuldigt Rusland van sabotageacties tegen Deense defensiebedrijven die wapens aan Oekraïne leveren. Duitsland wijst naar Rusland voor de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig en de VS wijst volgens de New York Times naar Iran voor de verijdelde aanslag op een Britse luchtmachtbasis.

De VS heeft besloten om al zijn bommenwerpers weg te halen van de Britse luchtmachtbasis RAF Fairford. Het land heeft die basis veel gebruikt in de oorlog tegen Iran. Kitzen snapt dan ook dat dit een doelwit kan zijn. ‘Het verbaast mij eerlijk gezegd dat het nog niet eerder is gebeurd.’ De hoogleraar aan de Defensie Academie en de Universiteit Leiden ziet dat bommenwerpers makkelijke doelwitten zijn. ‘Die bommenwerpers staan gewoon in de openlucht. Er zijn geen bunkers, geen harde faciliteiten. Je kunt ze vanaf de openbare weg zo zien staan.’ Ook al erkent hij dat Fairford wel degelijk stevig bewaakt wordt.

Volgens Kitzen zitten we in een grijze zone. 'Sowieso moet de eerste reactie dus niet militair zijn. We zitten onder de drempel van wat wij als oorlog zien. Je moet diplomatiek en economisch reageren.

Lees ook |Cuba haalt fel uit naar VS bij VN: ‘Cuba is geen bedreiging, de blokkade wel’

Valt Cuba?

Na Venezuela en Iran heeft Trump het ook gemunt op Cuba. Het land verkeerd in een diepe economische crisis nu Amerika de olie-import van Cuba tegenhoudt. Bram Vermeulen reisde er voor VPRO's Frontlinie naar toe en maakte er een driedelige documentaireserie: Cuba - De Prooi. Volgens hem is verandering in het land onafwendbaar. Het is alleen de vraag op wat voor manier.

Frontlinie: Cuba - De Prooi is vanaf donderdag 8 oktober om 20:35 uur te zien op NPO 2 en via NPO Start.

Luister ook |Amerika Podcast

Republikeinen houden Trump buiten beeld | Postma in Amerika

Trump is nu ook zelf aan zijn campagne voor de midterms begonnen. Maar Republikeinse kandidaten willen de president liever buiten beeld houden en spreken zich ook uit in campagnefilmpjes, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

Europa ligt voortdurend onder vuur. Niet letterlijk, maar we worden regelmatig getroffen door sabotageacties. Volgens hoogleraar krijgswetenschappen Martijn Kitzen moeten we dit geen hybride dreigingen noemen. &lsquo;We hebben te maken met een hybride oorlog&rsquo;, zegt hij in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10612294/hervormingen-vn-keihard-nodig-landen-voelen-zich-niet-goed-vertegenwoordigd">Hervormingen VN keihard nodig: 'Landen voelen zich niet goed vertegenwoordigd'</a>
Denemarken beschuldigt Rusland van sabotageacties tegen Deense defensiebedrijven die wapens aan Oekra&iuml;ne leveren. Duitsland wijst naar Rusland voor de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig en de VS wijst volgens de New York Times naar Iran voor de verijdelde aanslag op een Britse luchtmachtbasis.
De VS heeft besloten om al zijn bommenwerpers weg te halen van de Britse luchtmachtbasis RAF Fairford. Het land heeft die basis veel gebruikt in de oorlog tegen Iran. Kitzen snapt dan ook dat dit een doelwit kan zijn. &lsquo;Het verbaast mij eerlijk gezegd dat het nog niet eerder is gebeurd.&rsquo; De hoogleraar aan de Defensie Academie en de Universiteit Leiden ziet dat bommenwerpers makkelijke doelwitten zijn. &lsquo;Die bommenwerpers staan gewoon in de openlucht. Er zijn geen bunkers, geen harde faciliteiten. Je kunt ze vanaf de openbare weg zo zien staan.&rsquo; Ook al erkent hij dat Fairford wel degelijk stevig bewaakt wordt.
Volgens Kitzen zitten we in een grijze zone. 'Sowieso moet de eerste reactie dus niet militair zijn. We zitten onder de drempel van wat wij als oorlog zien. Je moet diplomatiek en economisch reageren.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10611249/cuba-haalt-fel-uit-naar-vs-bij-vn-cuba-is-geen-bedreiging-de-blokkade-wel">Cuba haalt fel uit naar VS bij VN: &lsquo;Cuba is geen bedreiging, de blokkade wel&rsquo;</a>
Valt Cuba?
Na Venezuela en Iran heeft Trump het ook gemunt op Cuba. Het land verkeerd in een diepe economische crisis nu Amerika de olie-import van Cuba tegenhoudt. Bram Vermeulen reisde er voor VPRO's Frontlinie naar toe en maakte er een driedelige documentaireserie: Cuba - De Prooi. Volgens hem is verandering in het land onafwendbaar. Het is alleen de vraag op wat voor manier.
Frontlinie: Cuba - De Prooi is vanaf donderdag 8 oktober om 20:35 uur te zien op NPO 2 en via NPO Start.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Republikeinen houden Trump buiten beeld | Postma in Amerika
Trump is nu ook zelf aan zijn campagne voor de midterms begonnen. Maar Republikeinse kandidaten willen de president liever buiten beeld houden en spreken zich ook uit in campagnefilmpjes, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

'We hebben geen oorlog, maar ook geen vrede'

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/7ed1739b-0149-43c3-8e89-b4dd00ea44a7/transcript

Kort na de barbaarse inval van Hamas in Israël en de kidnapping van ruim 200 burgers, vandaag drie jaar geleden, bezocht de Amerikaanse president Biden het rouwende land. Zijn boodschap aan premier Netanyahu: geef niet toe aan het oerinstinct van wraak, want dat leidt tot enorm verlies onder burgers en kost je de sympathie van de wereld.

'Maak niet de fout die wij na 9/11 maakten,' zei Biden, doelend op de oorlogen in Afghanistan en Irak. Beide oorlogen verloor Amerika, tegen de Taliban in Afghanistan en de sjiitische milities in Irak. Zoals de oorlog in Korea niet verder kwam dan een wapenstilstand, en zoals de oorlog in Vietnam na twaalf jaar en het verlies van 58.000 Amerikaanse soldaten eindigde in een overwinning van de Viet-Kong.

Ook het machtige Sovjetleger was in 1989, na tien jaar oorlog in Afghanistan, verslagen door de Moedjahedien, voorgangers van de Taliban. Overweldigende militaire slagkracht is machteloos tegen schijnbaar zwakke vijanden, terroristen, rebellen en guerrilla's, en dat geldt evenzeer voor Israël, dat Hamas en Hezbollah hooguit een tijdje tot zwijgen kan brengen, maar niet voorgoed kan uitschakelen.

Verrassing

Had Israël dan na de grootste aanslag op Joden sinds de Holocaust en het lot van de gijzelaars niets moeten doen? Nee, maar het land had moeten doen waarin het goed is: nadenken, plannen, een strategie uitstippelen, en een exitstrategie gereed hebben. Het feit dat de aanval als een totale verrassing kwam – al beweert dagblad Haaretz dat Netanyahu door de Emiraten was gewaarschuwd – liet zien dat de inlichtingendiensten hadden gefaald. Wat ook bleek uit een funest gebrek aan kennis over de omvang het tunnelcomplex in Gaza.

Trieste waarheid

Bij de oorlog tegen Iran, door de VS en Israël, komen de aanvallers er alwéér achter hoe moeilijk het is om te winnen. Sterker nog: tot nu toe heeft Iran de beste kaarten en geeft geen krimp. De trieste waarheid, drie jaar na die vreselijke dag, is dat Israël door het falen van een uitsluitend op machtsbehoud navigerende regering, niet is omarmd maar is geïsoleerd, met als gevolg een haast ongeëvenaarde golf van antisemitisme. Dat was er latent altijd al, maar de wereld zou er toch wat anders uitzien als Netanyahu drie jaar geleden naar Joe Biden had geluisterd.

Kort na de barbaarse inval van Hamas in Isra&euml;l en de kidnapping van ruim 200 burgers, vandaag drie jaar geleden, bezocht de Amerikaanse president Biden het rouwende land. Zijn boodschap aan premier Netanyahu: geef niet toe aan het oerinstinct van wraak, want dat leidt tot enorm verlies onder burgers en kost je de sympathie van de wereld.
'<a href="https://www.businessinsider.com/biden-warns-israel-dont-make-same-mistakes-sept-11-hamas-2023-10">Maak niet de fout die wij na 9/11 maakten,</a>' zei Biden, doelend op de oorlogen in Afghanistan en Irak. <a href="https://www.faf.ae/home/2025/6/23/defenseforum-wars-lost-by-the-united-states-a-comprehensive-analysis">Beide oorlogen verloor Amerika</a>, tegen de Taliban in Afghanistan en de sjiitische milities in Irak. Zoals de oorlog in Korea niet verder kwam dan een wapenstilstand, en zoals de oorlog in Vietnam na twaalf jaar en het verlies van 58.000 Amerikaanse soldaten eindigde in een overwinning van de Viet-Kong.
Ook het machtige Sovjetleger was in 1989, na tien jaar oorlog in Afghanistan, verslagen door de <a href="https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/zq63b9q/revision/2">Moedjahedien</a>, voorgangers van de Taliban. Overweldigende militaire slagkracht is machteloos tegen schijnbaar zwakke vijanden, terroristen, rebellen en guerrilla's, en dat geldt evenzeer voor Isra&euml;l, dat Hamas en Hezbollah hooguit een tijdje tot zwijgen kan brengen, maar niet voorgoed kan uitschakelen.
Verrassing
Had Isra&euml;l dan na de grootste aanslag op Joden sinds de Holocaust en het lot van de gijzelaars niets moeten doen? Nee, maar het land had moeten doen waarin het goed is: nadenken, plannen, een strategie uitstippelen, en een exitstrategie gereed hebben. Het feit dat de aanval als een totale verrassing kwam &ndash; al beweert dagblad Haaretz dat Netanyahu door de Emiraten was <a href="https://www.theguardian.com/world/2026/sep/08/netanyahu-warned-7-october-hamas-book-haaretz">gewaarschuwd</a> &ndash; liet zien dat de inlichtingendiensten hadden gefaald. Wat ook bleek uit een funest gebrek aan kennis over de omvang het tunnelcomplex in Gaza.
Trieste waarheid
Bij de oorlog tegen Iran, door de VS en Isra&euml;l, komen de aanvallers er alw&eacute;&eacute;r achter hoe moeilijk het is om te winnen. Sterker nog: tot nu toe heeft Iran de beste kaarten en geeft geen krimp. De trieste waarheid, drie jaar na die vreselijke dag, is dat Isra&euml;l door het falen van een uitsluitend op machtsbehoud navigerende regering, <a href="https://www.nytimes.com/2026/05/28/opinion/israel-palestinians-boycott-eurovision.html">niet is omarmd maar is ge&iuml;soleerd</a>, met als gevolg een haast onge&euml;venaarde golf van antisemitisme. Dat was er latent altijd al, maar de wereld zou er toch wat anders uitzien als Netanyahu drie jaar geleden naar Joe Biden had geluisterd.

 Drie jaar later

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/b94ed34f-d331-4b0c-a27c-b4dc0040d02d/transcript

'Druk op Amerika neemt toe, ook in binnenland'

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips