Bekend verhaal, maar altijd weer verrassend. In 1880 vraagt een groep boeren in het Ierse Ballinrobe aan hun rentmeester om verlaging van de pacht omdat de aardappeloogst al twee jaar achtereen is mislukt. De rentmeester ontsteekt in grote woede en stuurt een deurwaarder om de pacht te innen. Het gevolg is grote verontwaardiging onder de bevolking en het bedrijfsleven, dat weigert nog zaken te doen met de rentmeester. Er wordt zelfs een poging tot moord op hem gedaan.

De rentmeester heette Charles Boycott, en zijn naam werd als werkwoord en zelfstandig naamwoord aan vele talen toegevoegd. De boycot tegen Boycott werkte, maar hoe zit het met boycots in het algemeen? Matig, maar ongeveer een kwart heeft succes, meestal omdat de animo om mee te doen ontbreekt, of omdat het bedrijf of land dat het doelwit is de verkoop via andere kanalen voortzet.

Een ding staat vast: met een boycot raak je zelden de personen tegen wie de actie is bedoeld. De boycot tegen producten uit de door Israël bezette gebieden, bijna allemaal agrarisch, treft ongetwijfeld een aantal kolonisten, maar vooral Palestijnse kwekers van dadels, avocado’s, druiven en kruiden. Bibi Netanyahu en de ministers die zijn bezettingsbeleid steunen, merken er niets van.

De sancties zijn bovendien financiële peuters. De Nederlandse uitvoer naar de bezette gebieden bedraagt enkele tientallen miljoenen, de invoer nog geen 15 miljoen. De totale uitvoer naar Israël beloopt 5 miljard euro, de invoer 2 miljard, waarvan meer dan een kwart aan wapens.

Het gaat dus om symboliek. En die heeft meteen grimmige vormen aangenomen. Israël wijst de diplomaten uit die Nederland in Ramallah vertegenwoordigen, Nederland geeft de Israëlische ambassadeur een diplomatieke veeg uit de pan. 

Van een aankomend Israëlisch vliegtuig op Schiphol werden 15 passagiers door de douane gecontroleerd op het meebrengen van spulletjes uit bezet gebied, wat in Israël leidde tot een waarschuwing voor reizen naar Nederland. Het Israëlische frame: voor het doodrijden van een zwangere vrouw krijg je in Nederland 8 maanden, op het meebrengen van doosje dadels uit de Golan of West Bank staat 6 jaar. Dat is onzin, maar zo kijkt de Israëliër naar Nederland.

Het doel van de actie is het in het nauw brengen van Netanyahu en het ondermijnen van diens positie bij de verkiezingen van 27 oktober. Het navrante is dat een ruime meerderheid in Israël het met dat doel eens is. Het is jammer dat Nederland het zoekt in boycotsymboliek, en niet meer moeite doet om de contacten met de oppositie te verstevigen.