President Donald Trump en de Canadese premier Mark Carney liggen opnieuw met elkaar overhoop. De nieuwste aanleiding voor het conflict is een brug die later dit jaar zou moeten openen tussen Detroit in de Amerikaanse staat Michigan en Windsor in de Canadese provincie Ontario.

Geen "water under the bridge" voor president Trump
Trump dreigt de opening van die brug te blokkeren. Volgens hem moet Canada de Verenigde Staten eerst “compenseren” en met meer “respect” behandelen. Daarbij wijst hij op Canadese heffingen op Amerikaans zuivel en het besluit van Ontario om Amerikaanse alcohol uit de schappen te halen.

De brug in kwestie is al gebouwd en wordt momenteel getest. Het wordt een bijzondere verbinding, omdat het de enige brug tussen Detroit en Windsor zal zijn waar je ook te voet en met de fiets overheen kunt. Canada is eigenaar van de brug en blijft dat ook: het land mag de brug de komende 36 jaar exploiteren en tol heffen. Juist dat zit Trump dwars. Hij eist nu dat de Verenigde Staten vijftig procent van de brug in handen krijgen, terwijl hij in zijn eerste ambtstermijn nog openlijk zijn steun voor het project uitsprak.

De brug is vooral een politiek drukmiddel in een bredere machtsstrijd. Trump wil ermee laten zien dat hij Canada kan raken op een gevoelig punt. Aanleiding is de koers die premier Carney de afgelopen tijd is gaan varen. Canada wil in tien jaar tijd de handel met landen buiten de Verenigde Staten verdubbelen. In dat kader ontdooide de Canadese regering onlangs de relatie met China en sloot zij een strategisch partnership. Canada stelt daarin zijn markt verder open voor Chinese elektrische auto’s, terwijl China onder meer de importheffingen op koolzaad verlaagt. Carney noemde China daarbij zelfs een voorspelbaardere partner dan de Verenigde Staten, een uitspraak die in Washington slecht viel.

Aanvankelijk reageerde Trump nog relatief koel en stelde hij dat landen een deal met China moeten sluiten als dat in hun belang is. Maar de toon veranderde na Carneys toespraak op het World Economic Forum in Davos. Daar haalde de Canadese premier uit naar grootmachten die economische dwang als geopolitiek wapen inzetten en zocht hij nadrukkelijk aansluiting bij zogenoemde ‘middle powers’, zoals Europese landen. Kort daarna begon de Amerikaanse regering te dreigen met importheffingen van honderd procent op Canadese goederen en werd de Canadese toenadering tot China ineens als breekpunt gezien. De brug past in dat patroon van toenemende druk.

Grote woorden, maar ook grote afhankelijkheid

Internationaal wordt Carney inmiddels gezien als een van de gezichten van het verzet tegen Trump, maar van een bewuste ramkoers lijkt geen sprake. Canada probeert te balanceren tussen meer zelfstandigheid en het behoud van een werkbare relatie met Washington. Die voorzichtigheid is niet zonder reden: zo’n zeventig procent van de Canadese export gaat naar de Verenigde Staten. Ter vergelijking: voor de Europese Unie ligt dat aandeel iets boven de twintig procent. Volgens berekeningen zou Canada de handel met meerdere grote economieën tegelijk moeten verdubbelen om de afhankelijkheid van de VS ook maar enigszins te verminderen.

Het gevolg is dat Canadese diplomaten de samenwerking met China inmiddels wat proberen te downplayen. Het afbouwen van de economische afhankelijkheid van de Verenigde Staten zal jaren duren. Voorlopig is echte Canadese zelfstandigheid in de internationale handel, net als de opening van de omstreden brug, nog letterlijk en figuurlijk een brug te ver.
______________________________________________________________________________

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.