Deze week gebeurde er iets práchtigs op financiële markten.

De VS had geld geleend, omdat men het niet wilde drukken. Dat zou namelijk tot inflatie kunnen leiden. In plaats daarvan drukte men geld, om die leningen op te kopen. Omdat obligatiemarkten zich zorgen maken over inflatie.

Hmm.

Er zit een diepere waarheid onder. Want ja, ons hele fiatvalutasysteem is één groot ponzischema. We zullen altijd de valuta offeren op het altaar van kredietwaardigheid van de overheid en financiële markten. 

Zoals Le Shrub het mooi zei: Alan Greenspan was opgeleid door Ayn Rand, profeet van de hypervrije markt, iemand die dagelijkse een bad nam in laissez-faire, een gevluchte sovjetburger die nog radicaler was dan de Amerikanen zelf. Want elke ex-alcoholist is ferventer anti-alcohol dan de matige drinker. 

En wat deed onze Alan, paar maandjes op de bok van de Federal Reserve in 1987, doordrenkt van hyperkapitalisme? De markt redden op Zwarte Maandag.

Vrij vertaald: fiscale discipline voor de overheid is het enige wat een béétje werkt op aarde, want inflatie eet je geld toch wel op als de stront en de knikker elkaar weer ontmoeten. Maar ook dat werkt maar half.

AHA!, zegt de conspiracydenker om de hoek die al jaren naar Willem Middelkoop luistert en hem godbetert misschien nog geld heeft laten verbranden ook. (Sterkte.) 'De goudstandaard is het enige wat ons kan redden! Hadden we NOOIT vanaf moeten gaan!'

Tja, van 1971 tot nu daalde de koopkracht van de dollar inderdaad met bijna 90 procent. Maar ja, kouwe kermis: van 1933 t/m 1971 ontwaarde de dollar ook met 68 procent. Jammer.

Het oude en gangbare wapen is loonstijging, plus activa kopen die koopkracht behouden. Als jouw loon sinds 1971 niet met minstens 90 procent is gestegen, moet je wel een bijzondere carrière hebben gehad. Zelfde geldt voor je huis, aandelen, en de rest van de rambam.

Het tweede gangbare wapen is accepteren dat de ponzi ons allemaal dient, omdat je gewoon hypotheken wil en geen zin hebt in een systeem dat in mekaar dondert. We lenen, om metaforische tractoren te kopen die alvast de productiviteit verhogen, waarna we meer graan verkopen waarmee we de lening afbetalen. Het resultaat is huizen, iPhones, graan, auto's en de betaalbaarheid van dit alles. 

En daarna gaan we ons te buiten aan groei, stijgen prijzen tot hoogtes waarvan ze enkel kunnen vallen en blijken leningen met die onderpanden waardeloos. Dan breekt de pleuris uit, soms ook een Wereldoorlog ofzo, en dan drukken we geld. Omdat we gewoon geen zin hebben in krottendorpen in het Vondelpark en voedselbanken die iedereen moeten redden tijdens een financiële jaren dertig.

En daarna stellen we commissies in om dit nóóóóóóóóóóit meer te laten gebeuren, kopen we weer huizen en iPhones en andere zaken die het leven het waard maken. Dáár gaat het uiteindelijk allemaal om.

Fiscale discipline? Ja, okay: in 1998 zag de regering Clinton opeens een 'balanced budget', een huishoudboekje wat geen geleend geld meer vereiste. Geen treasuries meer! Kut! Wat moeten we dan kopen als veilige belegging? Fannie Mae-obligaties dan maar, was het antwoord. 

Maar ook sindsdien is de geldontwaarding gewoon doorgegaan.

Dus. Begrotingsdiscipline, goudstandaard, alles wat je er tegenaan wil mieteren: geldontwaarding is een feature, geen bug in het systeem.

Fiat is onze valuta en uw probleem, zei de minister van financiën John Connally van Nixon al in 1971. Maar zo groot is dat probleem nou ook weer niet. Alles staat in balans en de mensheid focust vandaag op het tandwieltje dat de meeste aandacht verdient. En morgen offeren we die weer op.

Valuta is altijd het eerste en laatste tandwieltje dat we opofferen. Om terug te gaan naar Le Shrub: de dollar is Jack, de kredietwaardigheid van de overheid is Rose, en hij zinkt van het vlot en zij overleeft.

Ja, da's janken. But my heart, and my currency, will go on!

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.