Dit verhaal was eigenlijk totaal anders ingestoken, maar ja, live loopt het wel eens anders. Dus zijn we maar van de knalcijfers van TSMC naar het nieuwste meme-aandeel in chipvastgoed gelopen (ja), om af te sluiten met enige bespiegelingen op Sam Altman en zijn geldhonger.

Oorspronkelijk was je beursnerd van plan om een verhaaltje te houden over de intellectuele arbeid die het vereist om goed te beleggen.

Dus laten we dat dan maar in tekst uit de doeken doen, voor de enkeling die shownotes leest!

We lazen in de voorgaande weken overal over Michael Pollan, hoogleraar wetenschapsjounalistiek en boekenschrijver die naar eigen zeggen veel studenten aanzet tot het maken van bijzondere moleculaire reisjes. Zijn nieuwe boek gaat over bewustzijn, dus maakt hij nu een wereldtourtje met interviews, podcasts, artikelen en de rest. Helaas blijkt het verhaal teleurstellend. Hij somt wat bevindingen van Descartes op, hij praat wat over AI, hij vertelt je dat het opschrijven van je eigen gedachtestroom betrekkelijk domme resultaten oplevert en dan is je podcastuurtje en je boekhoofdstuk weer voorbij. Aanschouw het vooral nog een keer, maar zet het vooral snel uit.

Over bewustzijn kan je debatteren. Maar of je het nou speciaal vindt of helemaal niet, of je het nou een onbenullig artefact van onze ervaring noemt die optreedt als neuronen aanvoelen wat andere neuronen aanvoelen, of dat je het een essentiële eigenschap van de mens noemt: Michael Pollan heeft niet zoveel toe te voegen aan het debat. Zie ook het zijn interview in De Tijd, dat werd 'geselecteerd' door het FD.

Een intellectueel nederige conclusie is dat de exacte wetenschap nog niet ver genoeg is gevorderd om het fenomeen dat we bewustzijn noemen te vangen. En dat we dus meestal op filosofen aan zijn gewezen, voor het gemak de wiskundigen van de onregelmatige werkelijkheid, die frames bouwen waarmee je kan nadenken over het fenomeen.

Augustinus was daar in de vierde eeuw betrekkelijk simpel over. Hij schreef dat de wens de vader is van de gedachte. In moderne pseudowetenschappelijke taal zou dat zoiets betekenen als 'je reptielenbrein wil wat en een stel andere breinfuncties zorgen ervoor dat je die wens kan rechtvaardigen en om kan zetten in handelingen zodat je 't nog krijgt ook'.

Zoiets.

Dat brengt ons bij Sam Altman, waar we ook in voorgaande weken over lazen. The New Yorker, Het snobblaadje met het mooiste artikel over factchecking dat er ooit is geschreven, had zo'n 16.000 woorden nodig om ons te vertellen wat we allemaal al wisten: Sam Altman is bereid om alles te zeggen tegen iedereen, zolang het hem maar meer kapitaal oplevert om OpenAI uit te bouwen.

Saöedische investeerders, het Pentagon, zijn concurrenten, Elon Musk, zijn eigen bestuur (voorzover het niet is ontslagen nadat het hem ontsloeg): iedereen krijgt te horen wat ze willen horen. Dat AI alles kapot gaat maken, dat AI alles gaat redden, het verschilt met de dag.

Kortom: Sam Altman belichaamt het principe van Augustinus. De wens is de vader van zijn gedachte. De bullshit die volgt is de moeder van het nieuwe datacenter waarmee Altman zijn bedrijf verder brengt. Is OpenAI het Netscape van de AI, de innovatieve webbrowser die door Internet Explorer compleet aan de kant werd gebeukt, of is OpenAI het nieuwe Microsoft van de AI? Wie het weet mag het zeggen. Maar Sam heeft altijd meer geld nodig om überhaupt een antwoord op die vraag mogelijk te maken.

Beleggers moeten het tegenovergestelde doen van wat Altman doet.

Want de wens is nooit de vader van een goede belegging. Investeren is één van de meest pure intellectuele spelletjes die je kan spelen, want je wordt getraind om al je mentale bagage, wensen, emoties en de rest aan de kant te zetten. Er telt maar één vraag: komen mijn inschattingen overeen met de werkelijkheid? Wie daarvan afwijkt, is af.

Dat verklaart overigens ook waarom de doorgaans conservatieve medemens dit liever doet dan de progressieve medemens. De conservatief wijst op wat-er-is, en hoe je de lelijkheid daarvan kan beteugelen. De progressief wil de wereld graag voorstellen zoals hij zou-kunnen-zijn, en hoe je die grotere schoonheid bereikt. Dat laatste is het nobeler streven van de twee. En noodzakelijk voor een betere wereld. Maar je snapt meteen waarom conservatieven vaker beleggen dan progressieven.

Het mooie aan het spelletje is dat het vooral een emotionele eerlijkheid vereist. Want de intellectuele eerlijkheid die je in alle investeerboekjes kan vinden, wordt pas echt beleden als je de hele dag aan jezelf toegeeft welke van je gedachten een wens is, en welke een kenbaar feit. Je moet als belegger de hele dag aan jezelf toegeven dat je McDonald's eet omdat je vet eten wil, dat je rookt omdat je verslaafd bent, dat je YouTube-filmpjes met bekende beleggers kijkt omdat dat leuk voelt in plaats van dat je er slimmer van wordt, en dat je soms stoere feitjes vertelt omdat je slimmer wil lijken. Niet omdat dat meteen wat oplevert.

 Alle voorgaande zonden is uw beursnerd natuurlijk nog nooit begaan, dat snapt u wel.

Ken je de cijfers echt? Snap je wel wat die betekenen in de realiteit? Kan je het verhaal van het bedrijf door de cijfers heen lezen? Snap je welke externe factoren invloed hebben op dat verhaal en diezelfde cijfers? Zou je een grillsessie van Warren Buffett doorstaan? Durf je te vertellen wat je weet en niet weet aan een zaal van 10.000 geïnformeerde beleggers voordat je een aandeel koopt?

Misschien het allermooiste aan het intellectuele spel dat eigenlijk een emotionele eerlijkheid behelst is dat het de rest van het leven ook beter maakt. Geen mens houdt het vol om alle zelfdeceptie 24 uur per dag overboord te gooien, maar de beste beleggers op aarde hebben er toch een aardige gooi naar gedaan. Van Druckenmiller tot Buffett, van Chris Hohn tot Joel Tillinghast.

Het succes van een goede belegger kan zeker worden afgemeten aan rauwe intelligentie, en aan het vermogen om de juiste informatie te vinden, maar nog véél meer aan de emotionele eerlijkheid die je in staat stelt om je inschattingen overeen te laten komen met de werkelijkheid.

Doe dus gewoon het tegenovergestelde van Sam Altman en je ziet je resultaten zienderogen verbeteren. 

Maar ja, voor dit geschreven verhaal hadden we geen tijd vandaag!

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.