Een Franse tiener stortte zich met heel zijn enthousiasme, idealisme en aristocratische ponteneur 250 jaar geleden in de onafhankelijkheidsstrijd in Amerika. Hij werd – al in die tijd - een soort popster en kreeg de bijnaam 'held van twee werelden'. Het was het ongebruikelijke begin van een ongekend avontuurlijk leven tijdens revolutie, omwenteling en strijd voor democratie en mensenrechten. Marie-Joseph Paul Yves Roch Gilbert du Motier, Marquis de La Fayette - een onvervalst Hollywood-epos waardig. Jaap Jansen en PG Kroeger vertellen het verhaal over de meest vereerde Europeaan in de rebelse dertien koloniën.

***

Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact.

***

Hij leefde van 1757 tot 1834. Een weeskind uit een adellijke, puissant rijke en krijgshaftige dynastie in Auvergne. Hij kende iedereen en speelde waar hij opdook een hoofdrol in meeslepende gebeurtenissen. Als politicus, generaal, diplomaat, filosoof en bemiddelaar. Hij was een tijdgenoot van al die fascinerende mensen van Verlichting, Romantiek en revolutiejaren. Napoleon, Goethe, Germaine de Staël, Beethoven, de Humboldts en natuurlijk de founding fathers van Amerika.

Op13 juni 1777 kwam het door Lafayette zelf betaalde oorlogsschip Victoire aan bij de kust van South Carolina. Zijn wapens, het kruit en onmetelijke rijkdom waren welkome geschenken. Maar wat moesten de Amerikaanse opstandelingen met die jongen vol esprit, maar zonder kennis van de Engelse taal? In enkele maanden veroverde hij de harten van de Amerikanen, misschien wel juist omdat zo'n uiterst elitaire, aristocratische persoonlijkheid zo’n enorm contrast vormde met de dagelijkse besognes en contacten in Philadelphia. En hij maakte indruk doordat hij oprecht was. Hij maakte alle ontberingen aan het front en in de ijzige winter van Valley Forge mee als trouwe adjudant van George Washington. "Ik ben hier om te leren, niet om lesjes uit te delen," zei hij bescheiden. Washington stuurde de 20-jarige terug naar Parijs om als influencer ook Franse harten én beurzen te laten kloppen voor vrijheid en democratie. Ook daarin bleek hij een succès fou.

Terug aan de zijde van zijn idool Washington commandeerde Lafayette de troepen en speelde een hoofdrol bij de definitieve overwinning op de Britten bij Yorktown in 1781. In Parijs werd hij bejubeld. Hij onderhandelde mee aan de vrede waarmee koning George III zijn Amerikaanse imperium moest vrijlaten. Terug in het vrije Amerika trok hij door alle nieuwe 13 staten, als een popster gefêteerd. Geen wonder dat hij terug in Frankrijk een leidende aanjager werd van een verlicht koninklijk bewind en meer burgerlijke vrijheden. De ochtend na de bestorming van de Bastille werd hij benoemd tot commandant van de Nationale Garde en moest rust en orde en een correct functioneerde overheid garanderen.

Hij schreef wereldgeschiedenis. Uit zijn pen kwam de Déclaration des Droits de l'Homme et du Citoyen – de Verklaring van de rechten van de mens en de burger - het fundament voor de formulering van mensenrechten sindsdien. Zijn coauteur was vriend voor het leven Thomas Jefferson. De radicalisering en uiteindelijk 'la Terreur' van de Revolutie hadden voor Lafayette's familie vreselijke gevolgen. Hij poogde te vluchten naar Amerika, maar werd opgepakt en zat jaren vast als gijzelaar in een Habsburgs kasteel in Slowakije. Napoleon kocht hem vrij, maar dat betekende allerminst dat hij voor zijn steeds dictatorialer wordende bewind. Lafayettte was de rest van zijn leven een principieel, vurig tegenstander van autoritair bewind, ook van de niet al te democratische koningen na l'Empereur.  Het scheelde overigens maar weinig of hij was in 1830 zelf staatshoofd geworden. 

Amerika was hem nimmer vergeten. Ter viering van 50 jaar onafhankelijkheid, nu 200 jaar geleden, maakte hij een tournee langs alle 24 staten van toen. Het werd een triomf, met zijn verjaardagsfeest op het Witte Huis. Hij sprak als icoon van de vrijheid het Congres toe. En hij bezocht nog weer eens zijn vriend Jefferson, toen 81 jaar oud. Bij zijn dood in 1834 werd nationale rouw afgekondigd in heel de Verenigde Staten. President John Quincy Adams zei in zijn grafrede: “Lafayette staat hoog op de lijst van de pure en onzelfzuchtige weldoeners van de mensheid.”

***

Verder kijken

Filmtrailer Lafayette (1961)

Tekenfilm: Lafayette, de Franse tiener die Amerika maakte

Deel 1

Deel 2

Guns and Ships - Hamilton (Original Cast 2016 - Live)

***

Verder luisteren

281 - Fourth of July: Amerika reisgids voor politieke junkies

382 - 250 jaar Verenigde Staten: de Boston Tea Party

519 - Thomas Jefferson, de revolutionaire schrijver van de Onafhankelijkheidsverklaring

459 – Rolmodel George Washington

397 - Benjamin Franklin, zijner majesteits meest loyale rebel

190 - Napoleon, 200 jaar na zijn dood: zijn betekenis voor Nederland en Europa

580 - Lenteboekenspecial met Germaine de Staël

57 - PG Kroeger over Alexis de Tocqueville

513 – Tanks rollen door Washington DC, 250 jaar US Army

570 - 250 jaar VS: leiderschap in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden

494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika

473 - 2025. 200 jaar John Quincy Adams president 

475 – Trumps rolmodel Andrew Jackson

520  -  De radicaaldemocratische erfenis van Pieter Vreede

***

Tijdlijn

00:00:00 – Deel 1

00:26:28 – Deel 2

00:53:30 – Jean-Marc van Tol + Deel 3

01:13:35 – Einde

Een Franse tiener stortte zich met heel zijn enthousiasme, idealisme en aristocratische ponteneur 250 jaar geleden in de onafhankelijkheidsstrijd in Amerika. Hij werd &ndash; al in die tijd - een soort popster en kreeg de bijnaam 'held van twee werelden'. Het was het ongebruikelijke begin van een ongekend avontuurlijk leven tijdens revolutie, omwenteling en strijd voor democratie en mensenrechten.&nbsp;Marie-Joseph Paul Yves Roch Gilbert du Motier, Marquis de La Fayette - een onvervalst Hollywood-epos waardig. Jaap Jansen en PG Kroeger vertellen het verhaal over de meest vereerde Europeaan in de rebelse dertien koloni&euml;n.
***
Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. <a href="https://vriendvandeshow.nl/bb">Word ook vriend van de show!</a>
Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl">Zend ons een mailtje</a> en wij zoeken contact.
***
Hij leefde van 1757 tot 1834. Een weeskind uit een adellijke, puissant rijke en krijgshaftige dynastie in Auvergne. Hij kende iedereen en speelde waar hij opdook een hoofdrol in meeslepende gebeurtenissen. Als politicus, generaal, diplomaat, filosoof en bemiddelaar. Hij was een tijdgenoot van al die fascinerende mensen van Verlichting, Romantiek en revolutiejaren. Napoleon, Goethe, Germaine de Sta&euml;l, Beethoven, de Humboldts en natuurlijk de founding fathers van Amerika.
Op13 juni 1777 kwam het door Lafayette zelf betaalde oorlogsschip Victoire aan bij de kust van South Carolina. Zijn wapens, het kruit en onmetelijke rijkdom waren welkome geschenken. Maar wat moesten de Amerikaanse opstandelingen met die jongen vol esprit, maar zonder kennis van de Engelse taal? In enkele maanden veroverde hij de harten van de Amerikanen, misschien wel juist omdat zo'n uiterst elitaire, aristocratische persoonlijkheid zo&rsquo;n enorm contrast vormde met de dagelijkse besognes en contacten in Philadelphia. En hij maakte indruk doordat hij oprecht was. Hij maakte alle ontberingen aan het front en in de ijzige winter van Valley Forge mee als trouwe adjudant van George Washington. "Ik ben hier om te leren, niet om lesjes uit te delen," zei hij bescheiden. Washington stuurde de 20-jarige terug naar Parijs om als influencer ook Franse harten &eacute;n beurzen te laten kloppen voor vrijheid en democratie. Ook daarin bleek hij een succ&egrave;s fou.
Terug aan de zijde van zijn idool Washington commandeerde Lafayette de troepen en speelde een hoofdrol bij de definitieve overwinning op de Britten bij Yorktown in 1781. In Parijs werd hij bejubeld. Hij onderhandelde mee aan de vrede waarmee koning George III zijn Amerikaanse imperium moest vrijlaten. Terug in het vrije Amerika trok hij door alle nieuwe 13 staten, als een popster gef&ecirc;teerd. Geen wonder dat hij terug in Frankrijk een leidende aanjager werd van een verlicht koninklijk bewind en meer burgerlijke vrijheden. De ochtend na de bestorming van de Bastille werd hij benoemd tot commandant van de Nationale Garde en moest rust en orde en een correct functioneerde overheid garanderen.
Hij schreef wereldgeschiedenis. Uit zijn pen kwam de D&eacute;claration des Droits de l'Homme et du Citoyen &ndash; de Verklaring van de rechten van de mens en de burger - het fundament voor de formulering van mensenrechten sindsdien. Zijn coauteur was vriend voor het leven Thomas Jefferson. De radicalisering en uiteindelijk 'la Terreur' van de Revolutie hadden voor Lafayette's familie vreselijke gevolgen. Hij poogde te vluchten naar Amerika, maar werd opgepakt en zat jaren vast als gijzelaar in een Habsburgs kasteel in Slowakije. Napoleon kocht hem vrij, maar dat betekende allerminst dat hij voor zijn steeds dictatorialer wordende bewind. Lafayettte was de rest van zijn leven een principieel, vurig tegenstander van autoritair bewind, ook van de niet al te democratische koningen na l'Empereur.&nbsp; Het scheelde overigens maar weinig of hij was in 1830 zelf staatshoofd geworden.&nbsp;
Amerika was hem nimmer vergeten. Ter viering van 50 jaar onafhankelijkheid, nu 200 jaar geleden, maakte hij een tournee langs alle 24 staten van toen. Het werd een triomf, met zijn verjaardagsfeest op het Witte Huis. Hij sprak als icoon van de vrijheid het Congres toe. En hij bezocht nog weer eens zijn vriend Jefferson, toen 81 jaar oud. Bij zijn dood in 1834 werd nationale rouw afgekondigd in heel de Verenigde Staten. President John Quincy Adams zei in zijn grafrede: &ldquo;Lafayette staat hoog op de lijst van de pure en onzelfzuchtige weldoeners van de mensheid.&rdquo;
***
Verder kijken
<a href="https://www.youtube.com/watch?v=kqYbZ2cWMX4">Filmtrailer Lafayette (1961)</a>
Tekenfilm: Lafayette, de Franse tiener die Amerika maakte
<a href="https://www.youtube.com/watch?v=YeTzeRXf-Xo">Deel 1</a>
<a href="https://www.youtube.com/watch?v=JJsuYDKC358&amp;list=PLP5thgEsoNiMd2hzxRaHujWFS3vV0t4bK&amp;index=2">Deel 2</a>
<a href="https://www.youtube.com/watch?v=0D3zz6byFT4&amp;list=RD0D3zz6byFT4&amp;start_radio=1">Guns and Ships - Hamilton (Original Cast 2016 - Live)</a>
***
Verder luisteren
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/281-fourth-of-july-amerika-reisgids-voor-politieke-junkies">281 - Fourth of July: Amerika reisgids voor politieke junkies</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/382-250-jaar-verenigde-staten-de-boston-tea-party-en-de-rechtsbescherming-van-belastingbetalers-in-nederland">382 - 250 jaar Verenigde Staten: de Boston Tea Party</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/519-thomas-jefferson-de-revolutionaire-schrijver-van-de-onafhankelijkheidsverklaring">519 - Thomas Jefferson, de revolutionaire schrijver van de Onafhankelijkheidsverklaring</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/519-thomas-jefferson-de-revolutionaire-schrijver-van-de-onafhankelijkheidsverklaring">459 &ndash; Rolmodel George Washington</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/397-benjamin-franklin-zijner-majesteits-meest-loyale-rebel">397 - Benjamin Franklin, zijner majesteits meest loyale rebel</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/190-napoleon-200-jaar-na-zijn-dood-zijn-betekenis-voor-nederland-en-europa">190 - Napoleon, 200 jaar na zijn dood: zijn betekenis voor Nederland en Europa</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/580-lenteboekenspecial">580 - Lenteboekenspecial met Germaine de Sta&euml;l</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/57-pg-kroeger-over-alexis-de-tocqueville">57 - PG Kroeger over Alexis de Tocqueville</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/513-tanks-rollen-door-washington-dc-donald-trump-geeft-een-feestje">513 &ndash; Tanks rollen door Washington DC, 250 jaar US Army</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/570-250-jaar-leiderschap-in-het-amerikaanse-huis-van-afgevaardigden">570 - 250 jaar VS: leiderschap in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/494-trumps-aanval-op-de-geschiedenis-en-de-geest-van-amerika">494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/473-2025-wordt-opnieuw-een-historisch-jaar">473 - 2025. 200 jaar John Quincy Adams president&nbsp;</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/475-trumps-rolmodel-andrew-jackson">475 &ndash; Trumps rolmodel Andrew Jackson</a>
<a href="https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/520-de-radicaaldemocratische-erfenis-van-pieter-vreede">520 &nbsp;- &nbsp;De radicaaldemocratische erfenis van Pieter Vreede</a>
***
Tijdlijn
00:00:00 &ndash; Deel 1
00:26:28 &ndash; Deel 2
00:53:30 &ndash; Jean-Marc van Tol + Deel 3
01:13:35 &ndash; Einde

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.

De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo’n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeuïge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.

Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.

Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nl

Betrouwbare Bronnen heeft ook een website met actuele informatie.

Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: adverteren@dagennacht.nl en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo’n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeuïge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nlBetrouwbare Bronnen heeft ook <a href="https://vriendvandeshow.nl/bb" rel="noopener noreferrer" target="_blank">een website</a> met actuele informatie.Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">adverteren@dagennacht.nl</a> en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!

Betrouwbare Bronnen

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.
De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo&rsquo;n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeu&iuml;ge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.
Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.
Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nl
Betrouwbare Bronnen heeft ook <a href="https://vriendvandeshow.nl/bb">een website</a> met actuele informatie.
Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl">adverteren@dagennacht.nl</a> en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!