Tweede-Kamervoorzitter Vera Bergkamp kreeg een stevige analyse met aanbevelingen over hoe toekomstige kabinetsformaties niet zo ‘onprofessioneel’, ‘vreselijk’ en ‘chaotisch’ zouden moeten verlopen als die van Rutte IV. Een groep kenners onder aanvoering van emeritus-hoogleraar Carla van Baalen was er goed voor gaan zitten en kwam met een stevig en onthullend stuk. Het rapport-Van Baalen houdt alle betrokkenen een spiegel voor en daagt ze uit allereerst ook over hun eigen rol goed na te denken. Jaap Jansen en PG Kroeger gaan na of dit advies nu echt helpt en wat we nog meer kunnen leren uit de onthullende passages en terugblikken van alle deelnemers in die zo lange formatie van 2021. 

*** 

Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier

*** 

De formatie van 2021 vertoont allerlei paradoxen die een zelfkritische benadering verdienen. De Tweede Kamer ging zo haastig en onvoorbereid aan de slag, dat meteen een reeks welhaast fatale fouten werd gemaakt. En die leidden tot zeer moeizame toestanden, wantrouwen en ernstige vertraging in het hele proces. Het ging al meteen mis in de nacht na de verkiezingsuitslag met een telefonische deal tussen Mark Rutte en Sigrid Kaag.

Pijnlijk duidelijk is dat veel Kamerleden geen idee hebben wat zij bedoelen als men zegt 'de regie' te hebben genomen. Sophie Hermans noteert zelfs dat er tijdens een formatie eigenlijk sprake is van twee Tweede Kamers. Er is ook tien jaar na het uit de formatie halen van de koning nog steeds verwarring over wat diens rol was. En er blijkt niettemin behoefte aan bovenpartijdige procesbegeleiding. De opmerkingen daarover in Betrouwbare Bronnen 210 van Herman Tjeenk Willink blijken nog altijd zeer actueel.

In het rapport-Van Baalen breken alle oud-informateurs de staf over hoe de Kamer bij hun verslagen over de inhoud van hun werk juist geen regie pleegde. Hier sluit het rapport direct aan bij de opmerkingen van Mariëtte Hamer Betrouwbare Bronnen 224. Van Baalen komt met een eenvoudige maar fundamentele aanbeveling: laat in het Kamerdebat de informateur zelf als eerste zijn conclusies toelichten.

Hoe zou een kabinetsformatie helderder en doeltreffender kunnen? Kunnen bijvoorbeeld strakke tussentijdse deadlines helpen? En waarom is de boeiende poging met het inhoudelijke akkoord op hoofdlijnen van Sophie Hermans en Rob Jetten zo achteloos weggemoffeld? Wat maakt een verkenner succesvol en waarom had Mark Rutte in het beruchte '1 april debat' op een cruciaal punt helemaal gelijk? En wat bezielt Van Baalen bij haar betoog tegen hoorzittingen van de Kamer met kandidaat-bewindslieden?

*** 

Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

En we bedanken ook onze adverteerders, zoals Het Nationale Theater, met Shakespeares Coriolanus op tournee t/m 7 april 2023. Met 20 procent Betrouwbare Bronnen-korting kun jij hier ook bij zijn!

En de Staatsloterij, die bij de trekking van 10 maart 2023 bovenop het prijzenpakket een extra geldprijs uitdeelt: tien jaar lang 100.000 euro per jaar! 

Heeft u belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Stuur voor informatie een mailtje naar adverteren@dagennacht.nl

*** 

Verder lezen

Kamervoorzitter ontvangt evaluatie formatie 2021 (23 februari 2023)

***

Verder luisteren

Sven op 1 met parlementair historicus Carla van Baalen (WNL, Radio 1, 23 februari 2023)

En eerdere afleveringen van Betrouwbare Bronnen:

271 - Hoe Sigrid Kaag welbewust grote risico's neemt

261 - Mariëtte Hamer en de kunst van het voorzitten - een masterclass

243 - Regeringsverklaring Rutte IV: alles moet veranderen opdat alles hetzelfde blijft

238 - Kabinetsformatie 2021: Een opmerkelijk coalitieakkoord en de Kamer op zoek naar haar rol

237 - Kabinetsformatie 2021: do's en don'ts voor nieuwe bewindslieden

234 - Kabinetsformatie 2021: Nieuw elan met nieuwe ministeries en nieuwe ministers

233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering

232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan? En wat te doen met antidemocratische partijen?

224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer

219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment

217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?

213 - Van Agt/Den Uyl/Terlouw (1981), de verschrikkelijkste kabinetsformatie ooit

210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde

209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vol

193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap

192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de formatie

191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!

187 - Kabinetsformatie 2021: De klaagzang van het kabinet en de Kamer

184 - Kabinetsformatie 2021: Brieven aan de informateur - geslaagde en minder geslaagde lobby's

182 - Kabinetsformatie 2021: De verrassend vertrouwde werkwijze van Herman Tjeenk Willink

180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd

179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de 'gouden standaard' van wijs en effectief formeren

177 - Kabinetsformatie 2021: Formeren is faseren, dus het begint met verkennen

222 - Na de kindertoeslagaffaire. Hoe Nederland rechtsstaat en democratie kan verbeteren. Gesprek met Richard Barrett van de Venetië Commissie

162 - Pieter Omtzigt over macht en tegenmacht

160 - De val van het kabinet Rutte III

*** 

Tijdlijn

00:00:00 – Deel 1

00:03:30 – Spotje: Het Nationale Theater – Shakespeares Coriolanus (tournee t/m 7 april 2023)

00:37:49 – Spotje: Staatsloterij (trekking 10 maart 2023)

00:47:15 – Deel 2

01:10:47 – Einde 

Tweede-Kamervoorzitter Vera Bergkamp kreeg een stevige analyse met aanbevelingen over hoe toekomstige kabinetsformaties niet zo ‘onprofessioneel’, ‘vreselijk’ en ‘chaotisch’ zouden moeten verlopen als die van Rutte IV. Een groep kenners onder aanvoering van emeritus-hoogleraar Carla van Baalen was er goed voor gaan zitten en kwam met een stevig en onthullend stuk. Het rapport-Van Baalen houdt alle betrokkenen een spiegel voor en daagt ze uit allereerst ook over hun eigen rol goed na te denken. Jaap Jansen en PG Kroeger gaan na of dit advies nu echt helpt en wat we nog meer kunnen leren uit de onthullende passages en terugblikken van alle deelnemers in die zo lange formatie van 2021. *** Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. <a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen" rel="noopener noreferrer" target="_blank">De complete tekst vind je altijd hier</a>*** De formatie van 2021 vertoont allerlei paradoxen die een zelfkritische benadering verdienen. De Tweede Kamer ging zo haastig en onvoorbereid aan de slag, dat meteen een reeks welhaast fatale fouten werd gemaakt. En die leidden tot zeer moeizame toestanden, wantrouwen en ernstige vertraging in het hele proces. Het ging al meteen mis in de nacht na de verkiezingsuitslag met een telefonische deal tussen Mark Rutte en Sigrid Kaag.Pijnlijk duidelijk is dat veel Kamerleden geen idee hebben wat zij bedoelen als men zegt 'de regie' te hebben genomen. Sophie Hermans noteert zelfs dat er tijdens een formatie eigenlijk sprake is van twee Tweede Kamers. Er is ook tien jaar na het uit de formatie halen van de koning nog steeds verwarring over wat diens rol was. En er blijkt niettemin behoefte aan bovenpartijdige procesbegeleiding. De opmerkingen daarover in Betrouwbare Bronnen 210 van Herman Tjeenk Willink blijken nog altijd zeer actueel.In het rapport-Van Baalen breken alle oud-informateurs de staf over hoe de Kamer bij hun verslagen over de inhoud van hun werk juist geen regie pleegde. Hier sluit het rapport direct aan bij de opmerkingen van Mariëtte Hamer Betrouwbare Bronnen 224. Van Baalen komt met een eenvoudige maar fundamentele aanbeveling: laat in het Kamerdebat de informateur zelf als eerste zijn conclusies toelichten.Hoe zou een kabinetsformatie helderder en doeltreffender kunnen? Kunnen bijvoorbeeld strakke tussentijdse deadlines helpen? En waarom is de boeiende poging met het inhoudelijke akkoord op hoofdlijnen van Sophie Hermans en Rob Jetten zo achteloos weggemoffeld? Wat maakt een verkenner succesvol en waarom had Mark Rutte in het beruchte '1 april debat' op een cruciaal punt helemaal gelijk? En wat bezielt Van Baalen bij haar betoog tegen hoorzittingen van de Kamer met kandidaat-bewindslieden?*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. <a href="https://vriendvandeshow.nl/bb" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Word ook vriend van de show!</a>En we bedanken ook onze adverteerders, zoals Het Nationale Theater, met Shakespeares Coriolanus op tournee t/m 7 april 2023. <a href="https://www.hnt.nl/voorstellingen/themas/606" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Met 20 procent Betrouwbare Bronnen-korting kun jij hier ook bij zijn!</a>En <a href="https://staatsloterij.nederlandseloterij.nl/10-maart" rel="noopener noreferrer" target="_blank">de Staatsloterij</a>, die bij de trekking van 10 maart 2023 bovenop het prijzenpakket een extra geldprijs uitdeelt: tien jaar lang 100.000 euro per jaar! Heeft u belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Stuur voor informatie een mailtje naar <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">adverteren@dagennacht.nl</a>*** Verder lezen<a href="https://www.tweedekamer.nl/nieuws/kamernieuws/kamervoorzitter-ontvangt-evaluatie-formatie-2021" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Kamervoorzitter ontvangt evaluatie formatie 2021 (23 februari 2023)</a>***Verder luisteren<a href="https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/sven-op-1/b4aeb478-56c2-4dd0-a524-b1b53f127038/2023-02-23-sven-op-1-met-parlementair-historicus-carla-van-baalen" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Sven op 1 met parlementair historicus Carla van Baalen (WNL, Radio 1, 23 februari 2023)</a>En eerdere afleveringen van Betrouwbare Bronnen:<a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/3b38d6dd-e633-4e41-aacd-2d184b26cb82" rel="noopener noreferrer" target="_blank">271 - Hoe Sigrid Kaag welbewust grote risico's neemt</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/48931e95-9d15-4cec-8c5e-fe488c73f2f7" rel="noopener noreferrer" target="_blank">261 - Mariëtte Hamer en de kunst van het voorzitten - een masterclass</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/705c20fa-c8af-41dc-841f-73773937d5e5" rel="noopener noreferrer" target="_blank">243 - Regeringsverklaring Rutte IV: alles moet veranderen opdat alles hetzelfde blijft</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/445dfa72-a4e4-4b12-8d6b-01a3e5a3ea12" rel="noopener noreferrer" target="_blank">238 - Kabinetsformatie 2021: Een opmerkelijk coalitieakkoord en de Kamer op zoek naar haar rol</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/55200b3f-7848-4c0a-8e43-a7358e6b595f" rel="noopener noreferrer" target="_blank">237 - Kabinetsformatie 2021: do's en don'ts voor nieuwe bewindslieden</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/0a2f3f9f-2b72-41ea-8d53-819826adae9d" rel="noopener noreferrer" target="_blank">234 - Kabinetsformatie 2021: Nieuw elan met nieuwe ministeries en nieuwe ministers</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f918d040-822a-4b29-a3ed-a7d5b25823be" rel="noopener noreferrer" target="_blank">233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/a3361123-d9eb-431b-b7a0-8d604be3b59a" rel="noopener noreferrer" target="_blank">232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan? En wat te doen met antidemocratische partijen?</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/ac5eda98-f8c0-4b05-9457-95723bac2cd4" rel="noopener noreferrer" target="_blank">224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer</a><a href="https://vriendvandeshow.nl/bb/episodes/219-kabinetsformatie-2021-een-beknopt-coalitieakkoord-met-meer-ruimte-voor-de-kamer-als-spannend-experiment" rel="noopener noreferrer" target="_blank">219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/48289560-e34a-4855-8c69-87fc870a5be0" rel="noopener noreferrer" target="_blank">217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f838cba5-cd3d-4acf-b7ef-b918ccbfa9d5" rel="noopener noreferrer" target="_blank">213 - Van Agt/Den Uyl/Terlouw (1981), de verschrikkelijkste kabinetsformatie ooit</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f31b6f2e-b970-4359-82f4-e8c3faa9187b" rel="noopener noreferrer" target="_blank">210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/d3636ce8-8200-4baf-904d-7ef9843bad41" rel="noopener noreferrer" target="_blank">209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vo</a>l<a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/139d783e-a947-4b94-9a3f-57ef98e00795" rel="noopener noreferrer" target="_blank">193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/230d77d8-1a58-4608-8329-78a01660b008" rel="noopener noreferrer" target="_blank">192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de formatie</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/61eedc0f-3714-4760-9a28-7a6a2910344a" rel="noopener noreferrer" target="_blank">191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/1e30b499-ce4f-4cb2-a593-ef5156a3adfd" rel="noopener noreferrer" target="_blank">187 - Kabinetsformatie 2021: De klaagzang van het kabinet en de Kamer</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/18c34ebc-a9f3-4aaf-963d-4f4385e0d825" rel="noopener noreferrer" target="_blank">184 - Kabinetsformatie 2021: Brieven aan de informateur - geslaagde en minder geslaagde lobby's</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/07a8ecf4-7be1-47c3-853a-970a8aa3a1f9" rel="noopener noreferrer" target="_blank">182 - Kabinetsformatie 2021: De verrassend vertrouwde werkwijze van Herman Tjeenk Willink</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f088c526-c34b-4511-8ca5-aa4b127f5eee" rel="noopener noreferrer" target="_blank">180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/a807c2ff-01e9-4861-a47d-dc02c311c6cf" rel="noopener noreferrer" target="_blank">179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de 'gouden standaard' van wijs en effectief formeren</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/d6523e05-2e04-4149-b30d-be491dd4f358" rel="noopener noreferrer" target="_blank">177 - Kabinetsformatie 2021: Formeren is faseren, dus het begint met verkennen</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/d44f4878-f350-4c26-b5a0-7fb3e3f466f4" rel="noopener noreferrer" target="_blank">222 - Na de kindertoeslagaffaire. Hoe Nederland rechtsstaat en democratie kan verbeteren. Gesprek met Richard Barrett van de Venetië Commissie</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/2c435c89-0141-4e6b-b15e-12b9adb5390e" rel="noopener noreferrer" target="_blank">162 - Pieter Omtzigt over macht en tegenmacht</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f0701b46-7b49-4989-9e65-d7d2090ebd9b" rel="noopener noreferrer" target="_blank">160 - De val van het kabinet Rutte III</a>*** Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:03:30 – Spotje: Het Nationale Theater – Shakespeares Coriolanus (tournee t/m 7 april 2023)00:37:49 – Spotje: Staatsloterij (trekking 10 maart 2023)00:47:15 – Deel 201:10:47 – Einde&nbsp;

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.

De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo’n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeuïge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.

Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.

Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nl

Betrouwbare Bronnen heeft ook een website met actuele informatie.

Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: adverteren@dagennacht.nl en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo’n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeuïge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nlBetrouwbare Bronnen heeft ook <a href="https://vriendvandeshow.nl/bb" rel="noopener noreferrer" target="_blank">een website</a> met actuele informatie.Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">adverteren@dagennacht.nl</a> en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!

Betrouwbare Bronnen

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.
De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo&rsquo;n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeu&iuml;ge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.
Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.
Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nl
Betrouwbare Bronnen heeft ook <a href="https://vriendvandeshow.nl/bb">een website</a> met actuele informatie.
Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl">adverteren@dagennacht.nl</a> en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!