Het is Prinsjesdag en dan staat die ene grote rede van de koning centraal: de Troonrede. Maar wat is dat voor redevoering? Hoe ontstaat die? En wat zijn eigenlijk politieke speeches? Hoe maak je die? Jaap Jansen en PG Kroeger bespreken dit met de absolute kenner van het vak, Renée Broekmeulen.

Zij schreef het onlangs verschenen handboek De speechschrijver, de kunst en kunde van een goede toespraak. Daarin komen niet alleen vaak verrassende do's & don'ts van een speech aan de orde, maar ook vele voorbeelden van Nederlandse politici, ceo's en anderen die daar soms goed in zijn en soms wanhopig slecht.

Broekmeulen vertelt hoe in Nederland het maken van speeches heel lang als een bijzaak werd gezien. Letterlijk de jongste bediende werd eraan gezet. PG en Renée delen hierin een wel heel aparte geschiedenis.

Het is nu wel 'beter' in Den Haag, maar nog altijd duikt een boel amateurisme de kop op. Het idee dat een goede speech een literaire performance is en de opbouw ervan eigenlijk een beetje een symfonie van Beethoven moet lijken is nog niet overal doorgedrongen. In Nederland ‘speechen als Obama’? Niet dus. Dit land kent geen traditie van 'gospelretoriek'.

En die Troonrede dan? Volgens Broekmeulen is dit geen 'speech' maar een boodschappenlijstje. Er wordt wel gepoogd het karakter te moderniseren, maar het blijft moeizaam. Dat Willem-Alexander geen John Cleese hoeft te worden, laat staan een Martin Luther King, is wel duidelijk. Maar het kan beter.

In deze afleveringen tal van voorbeelden, met onder anderen de koninginnenJulianaenBeatrix, Jesse Klaver, Habtamu de Hoop, Mark RutteenSigrid Kaag.

En wat is ‘een Ien Dalesje’ of ‘Het Doode Paerdt’ En waarom gebruikte minister Wim Deetman in een Engelstalige speech het chique woord 'imperative'?

***

Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Als vriend kun je regelmatig meedingen naar een boek. Ook nu weer: vrienden krijgen een mailtje waarin staat hoe ze kans kunnen maken op De speechschrijver. Word je nu vriend, dan kun je ook nog meedingen!

Deze podcast leeft ook van sponsoring en advertenties. Stuur een mailtje naar adverteren@dagennacht.nl als je hierover meer wilt weten.

***

Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier

***

Verder lezen

Quintilianus - De opleiding tot redenaar (Groningen: Historische Uitgeverij, 2001)

Peggy Noonan - On speaking well (New York: Regan Books, 1999)

Robert Schlesinger - The White House Ghosts (New York : Simon & Schuster, 2008)

Godfried Bomans - De man met de witte das (Amsterdam: Elsevier, 1971)

Querido's Letterkundige Reisgids van Nederland

***

Verder luisteren: een greep uit de afleveringen waarin speeches of 1 toespraak een belangrijke rol spelen

260 - De toesprakentournee van Volodimir Zelenski

253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft

133 - Amerikaanse presidenten: boeken die je volgens PG móet lezen!

95 - Grote speeches in tijden van crisis (deel 2)

94 - Grote speeches in tijden van crisis (deel 1)

32 - Frits Bolkestein over Thierry Baudet en de VVD ** Churchill en Europa: biografen Andrew Roberts en Felix Klos

16 - Hoe Angela Merkel haar afscheid voorbereidt

***

Tijdlijn

00:00:00 – Deel 1

00:40:26 – Deel 2

01:40:50 – Einde 

Het is Prinsjesdag en dan staat die ene grote rede van de koning centraal: de Troonrede. Maar wat is dat voor redevoering? Hoe ontstaat die? En wat zijn eigenlijk politieke speeches? Hoe maak je die? Jaap Jansen en PG Kroeger bespreken dit met de absolute kenner van het vak, <a href="https://www.reneebroekmeulen.nl/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Renée Broekmeulen</a>.Zij schreef het onlangs verschenen handboek <a href="https://www.businezz.nl/product/100-10566_De-speechschrijver" rel="noopener noreferrer" target="_blank">De speechschrijver, de kunst en kunde van een goede toespraak</a>. Daarin komen niet alleen vaak verrassende do's &amp; don'ts van een speech aan de orde, maar ook vele voorbeelden van Nederlandse politici, ceo's en anderen die daar soms goed in zijn en soms wanhopig slecht.Broekmeulen vertelt hoe in Nederland het maken van speeches heel lang als een bijzaak werd gezien. Letterlijk de jongste bediende werd eraan gezet. PG en Renée delen hierin een wel heel aparte geschiedenis.Het is nu wel 'beter' in Den Haag, maar nog altijd duikt een boel amateurisme de kop op. Het idee dat een goede speech een literaire performance is en de opbouw ervan eigenlijk een beetje een symfonie van Beethoven moet lijken is nog niet overal doorgedrongen. In Nederland ‘speechen als Obama’? Niet dus. Dit land kent geen traditie van 'gospelretoriek'.En die Troonrede dan? Volgens Broekmeulen is dit geen 'speech' maar een boodschappenlijstje. Er wordt wel gepoogd het karakter te moderniseren, maar het blijft moeizaam. Dat Willem-Alexander geen <a href="https://www.youtube.com/watch?v=CkxCHybM6Ek&amp;ab_channel=jester0000" rel="noopener noreferrer" target="_blank">John Cleese</a> hoeft te worden, laat staan een Martin Luther King, is wel duidelijk. Maar het kan beter.In deze afleveringen tal van voorbeelden, met onder anderen de koninginnen<a href="https://www.youtube.com/watch?v=fWS5ern7NHc&amp;ab_channel=NederlandsInstituutvoorBeeld%26Geluid" rel="noopener noreferrer" target="_blank"> Juliana</a> en <a href="https://www.parlement.com/id/vjqpn2quulxq/troonrede_1999_volledige_tekst" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Beatrix</a>, Jesse Klaver, <a href="https://www.youtube.com/watch?v=pIHuRu-kYHU&amp;ab_channel=Voorstelinie" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Habtamu de Hoop</a>, <a href="https://www.youtube.com/watch?v=G9z0xEuxt4I&amp;t=38s&amp;ab_channel=Rijksoverheid" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Mark Rutte</a> en <a href="https://www.youtube.com/watch?v=qdtHd2WVXn0&amp;ab_channel=EWMagazine" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Sigrid Kaag</a>.En wat is ‘een Ien Dalesje’ of ‘Het Doode Paerdt’ En waarom gebruikte minister Wim Deetman in een Engelstalige speech het chique woord 'imperative'?***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via <a href="https://vriendvandeshow.nl/home" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Vriend van de Show</a>. Als vriend kun je regelmatig meedingen naar een boek. Ook nu weer: vrienden krijgen een mailtje waarin staat hoe ze kans kunnen maken op De speechschrijver. Word je nu vriend, dan kun je ook nog meedingen!Deze podcast leeft ook van sponsoring en advertenties. Stuur een mailtje naar <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">adverteren@dagennacht.nl</a> als je hierover meer wilt weten.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. <a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen" rel="noopener noreferrer" target="_blank">De complete tekst vind je altijd hier</a>***Verder lezenQuintilianus - De opleiding tot redenaar (Groningen: Historische Uitgeverij, 2001)Peggy Noonan - On speaking well (New York: Regan Books, 1999)Robert Schlesinger - The White House Ghosts (New York : Simon &amp; Schuster, 2008)Godfried Bomans - De man met de witte das (Amsterdam: Elsevier, 1971)<a href="https://www.bol.com/nl/nl/p/querido-s-letterkundige-reisgids-van-nederland/1001004005105755/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Querido's Letterkundige Reisgids van Nederland</a>***Verder luisteren: een greep uit de afleveringen waarin speeches of 1 toespraak een belangrijke rol spelen<a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/918373c5-2d3f-4ae6-9adf-3ff9d711d2db" rel="noopener noreferrer" target="_blank">260 - De toesprakentournee van Volodimir Zelenski</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/2b612355-44ba-44d2-a02d-f2ad719fe23b" rel="noopener noreferrer" target="_blank">253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/0df44f9b-c986-4d10-8c67-eef5ee20c2da" rel="noopener noreferrer" target="_blank">133 - Amerikaanse presidenten: boeken die je volgens PG móet lezen!</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/22a3c65c-18a8-4112-9e8b-d0b1af10d5d2" rel="noopener noreferrer" target="_blank">95 - Grote speeches in tijden van crisis (deel 2)</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c56b6013-12a8-4af5-a411-a5ef8bd7e512" rel="noopener noreferrer" target="_blank">94 - Grote speeches in tijden van crisis (deel 1)</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/72fbfe90-463b-4d38-bb87-fd0f25d8116d" rel="noopener noreferrer" target="_blank">32 - Frits Bolkestein over Thierry Baudet en de VVD ** Churchill en Europa: biografen Andrew Roberts en Felix Klos</a><a href="https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/6b57fb11-b2e1-4ae5-9ca6-ba0046249e25" rel="noopener noreferrer" target="_blank">16 - Hoe Angela Merkel haar afscheid voorbereidt</a>***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:40:26 – Deel 201:40:50 – Einde&nbsp;

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.

De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo’n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeuïge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.

Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.

Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nl

Betrouwbare Bronnen heeft ook een website met actuele informatie.

Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: adverteren@dagennacht.nl en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo’n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeuïge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nlBetrouwbare Bronnen heeft ook <a href="https://vriendvandeshow.nl/bb" rel="noopener noreferrer" target="_blank">een website</a> met actuele informatie.Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">adverteren@dagennacht.nl</a> en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!

Betrouwbare Bronnen

Wat gebeurt er voor en achter de schermen in de politiek? In de podcast Betrouwbare Bronnen praat Jaap Jansen met politieke hoofdrolspelers en hooggekwalificeerde deskundigen. Betrouwbare Bronnen koppelt Nederlandse politiek en beleid aan Europese en internationale ontwikkelingen.
De host van de podcast is Jaap Jansen, een politieke journalist die al zo&rsquo;n dertig jaar op het Binnenhof werkt. In veel afleveringen koppelt historicus Pieter Gerrit Kroeger met diepgravende betogen en smeu&iuml;ge anekdotes politieke geschiedenis aan de actualiteit van nu.
Nieuwe afleveringen van Betrouwbare Bronnen verschijnen doorgaans op dinsdag en vrijdag.
Reacties zijn welkom via Twitter @jaapjansen @pgkroeger en via betrouwbarebronnen@dagennacht.nl
Betrouwbare Bronnen heeft ook <a href="https://vriendvandeshow.nl/bb">een website</a> met actuele informatie.
Wilt u informatie over de mogelijkheid om te adverteren of te sponsoren, stuur dan een mailtje aan: <a href="mailto:adverteren@dagennacht.nl">adverteren@dagennacht.nl</a> en we nemen zo snel mogelijk contact met u op!